Αποφθέγματα Αγίων, θεολόγων και χριστιανών που αναφέρονται στο περιβάλλον

 ΟΙΚΟ-ΘΕΟΛΟΓΙΑ

Δημιουργία: Γιάννης Μπάλτος

α. Ελεήμων καρδιά.

Καρδιά ελεήμων είναι μία καρδιά που καίγεται για ολόκληρη την κτίση, για τους ανθρώπους, για τα όρνια, για τα ζώα… και για όλα τα κτίσματα.

Με την ανάμνηση και τη θέα τους τρέχουν από τα μάτια του ανθρώπου δάκρυα.

Από την πολλή και σφοδρή αγάπη που συνέχει την καρδιά του δεν μπορεί να ανεχθεί ή να ακούσει ή να δει κάποια καταστροφή να γίνει μέσα στην κτίση.

Γι’ αυτό και για τα άλογα ζώα και για τα ερπετά… κάθε στιγμή προσφέρει προσευχή με δάκρυα, για να τα διαφυλάξει και να τα ελεήσει ο Θεός.

Αββάς Ισαάκ ο Σύρος, Λόγοι Ασκητικοί

β. Να αγαπάτε τα δέντρα!

Στη δεκαετία του 1960, όταν ήμουν διάκονος στη Μονή Αγίου Ιωάννου Θεολόγου στην Πάτμο, ο γέροντάς μας, ο πατήρ Αμφιλόχιος, συνήθιζε να μας λέει: «Γνωρίζετε πως ο Θεός μάς έδωσε μία ακόμη εντολή, που δεν αναφέρεται στην Αγία Γραφή; 

Είναι η εντολή να αγαπάτε τα δέντρα».

Πίστευε πως όποιος δεν αγαπούσε τα δέντρα δεν αγαπούσε τον Χριστό.

«Όταν φυτεύετε ένα δέντρο», μας έλεγε, «φυτεύετε ελπίδα, φυτεύετε ειρήνη, φυτεύετε αγάπη και θα λάβετε τη χάρη του Θεού».

 Ήταν ένας οικολόγος πολύ πριν η οικολογία έρθει στην επικαιρότητα.

Ακούγοντας τις εξομολογήσεις των χωρικών, τους έβαζε ως επιτίμιο ή ποινή να φυτέψουν ένα δέντρο.

Και δεν ήταν μόνο αυτό: ο ίδιος περιφερόταν στο νησί για να δει πώς πηγαίνουν τα επιτίμια των χωρικών, να δει αν πότιζαν τακτικά το δέντρο που είχαν φυτέψει και αν το φρόντιζαν να μην το φάνε οι κατσίκες.

 Το παράδειγμα και η επίδρασή του μεταμόρφωσαν το νησί: εκεί που πριν ογδόντα χρόνια το νησί ήταν γεμάτο ξερές και γυμνές πλαγιές, σήμερα φύονται πεύκα και ευκάλυπτοι. «Να αγαπάτε τα δέντρα», επέμενε ο πατήρ Αμφιλόχιος.

Δεν είχε δίκιο; Δεν μπορούμε να σώσουμε ό,τι δεν αγαπάμε.

 

Κάλλιστος Ware, μητρ. Διοκλείας, Αρχή Ημέρας. Η ορθόδοξη προσέγγιση της Δημιουργίας

γ. Οι άνθρωποι θα μείνουν πτωχοί γιατί δεν θα ’χουν αγάπη στα δέντρα.

Άγιος Κοσμάς ο Αιτωλός 

δ. Αγάπη για την Δημιουργία και τον Δημιουργό.

Βλέποντας τη φύση, τα δέντρα, τα λουλούδια, τα πουλιά, τις μέλισσες, τα άνθη, τη θάλασσα, τα ψάρια, τα άστρα, το φεγγάρι, τον ήλιο και τα τόσα άλλα υπέροχα δημιουργήματά του, στρέφουμε τον νου μας προς τον Θεό και δοξάζοντάς Τον μέσα από αυτά, προσπαθούμε να καταλάβουμε πόσο ωραία και θαυμάσια είναι, και αγωνιζόμαστε να τα αγαπήσουμε.

 Όταν τα αγαπήσουμε όλα αυτά, τότε η αγάπη μας ανεβαίνει προς τον δημιουργό μας, κι έτσι πραγματικά και αληθινά Τον αγαπάμε.

 

Άγιος Πορφύριος

 

Όσιος Αμφιλόχιος της Πάτμου

 16 Απριλίου - Μνήμη Οσίου Αμφιλοχίου της Πάτμου.

Να αγαπάτε τα δέντρα!

Στη δεκαετία του 1960, όταν ήμουν διάκονος στη Μονή Αγίου Ιωάννου Θεολόγου στην Πάτμο, ο γέροντάς μας, ο πατήρ Αμφιλόχιος, συνήθιζε να μας λέει: «Γνωρίζετε πως ο Θεός μάς έδωσε μία ακόμη εντολή, που δεν αναφέρεται στην Αγία Γραφή; 

Είναι η εντολή να αγαπάτε τα δέντρα».

Πίστευε πως όποιος δεν αγαπούσε τα δέντρα δεν αγαπούσε τον Χριστό.

«Όταν φυτεύετε ένα δέντρο», μας έλεγε, «φυτεύετε ελπίδα, φυτεύετε ειρήνη, φυτεύετε αγάπη και θα λάβετε τη χάρη του Θεού».

"Σύμφωνα με την εύστοχη έκφραση του Μητροπολίτη Διοκλείας Κάλιστου Ware, ο Όσιος Αμφιλόχιος Μακρής υπήρξε ένας οικολόγος πριν τα οικολογικά κινήματα.

 [...] Ο άγιος Αμφιλόχιος της Πάτμου ακολουθώντας τα ίχνη του Κυρίου αγάπησε κάθε έμψυχο και άψυχο δημιούργημα του Θεού. Με το παράδειγμά του δίδαξε την ιερότητα της φύσης. Συγχρόνως πρωτοποριακά έστρεψε την προσοχή των χριστιανών στην προστασία του φυσικού περιβάλλοντος και κινητοποίησε πλήθος ανθρώπων να ευαισθητοποιηθούν για την προστασία του πλανήτη.

Σε αυτό το πλαίσιο ανέδειξε ότι ο άνθρωπος ως εικόνα του Θεού έχει το χρέος και την αποστολή να λειτουργεί ως «κηπουρός» και να καλλύνει τον κόσμο φροντίζοντας τη φύση και οπωσδήποτε παραμερίζοντας τον εγωκεντρισμό του και τις συμφεροντολογικές του επιδιώξεις. Η φύση αποτελεί το πεδίο σωτηρίας του ανθρώπου".

(απόσπασμα από το Ν. Τσιρέβελου, "Ένας οικολόγος άγιος πριν τα οικολογικά κινήματα: Άγιος Αμφιλόχιος της Πάτμου" στο Νικολάου Ασπρούλη - π Αμφιλόχιου Μήλτου, Υπερ ευκρασίας αέρων, ευφορίας των καρπών της γης... Οικοδομώντας ένα οικολογικό ήθος, Εκδοτική Δημητριάδος, Βόλος 2023, σ. 95-112)

 

 

Η σχέση του Χριστιανισμού με τα ανθρώπινα δικαιώματα

 2.4 Η ΥΠΕΡΑΣΠΙΣΗ ΤΩΝ ΑΝΘΡΩΠΙΝΩΝ ΔΙΚΑΙΩΜΑΤΩΝ

Δημιουργία: Γιάννης Μπάλτος

Καινή Διαθήκη.

• Λκ. 6, 31: Όπως θέλετε να σας συμπεριφέρονται οι άνθρωποι, έτσι ακριβώς να συμπεριφέρεστε κι εσείς σ’ αυτούς. 

• Κολ. 3, 11: Σ’ αυτή τη νέα κατάσταση δεν υπάρχουν πια εθνικοί και Ιουδαίοι, περιτμημένοι κι απερίτμητοι, βάρβαροι, Σκύθες, δούλοι, ελεύθεροι. του Χριστού είναι όλα και ο Χριστός τα διέπει όλα. 

• Γαλ. 3, 28: Δεν υπάρχει πια Ιουδαίος και ειδωλολάτρης, δεν υπάρχει δούλος και ελεύθερος, δεν υπάρχει άντρας και γυναίκα. Όλοι σας είστε ένας, χάρη στον Ιησού Χριστό.

• Γαλ. 5, 13: Ο Θεός, λοιπόν, αδερφοί μου, σας κάλεσε για να ζήσετε ελεύθεροι.   Μόνο να μη γίνει η ελευθερία αφορμή για αμαρτωλή διαγωγή, αλλά με αγάπη να υπηρετείτε ο ένας τον άλλο.

• Β΄ Τιμ. 2, 22: Να αγωνίζεσαι για τη δικαιοσύνη, την πίστη, την αγάπη, την ειρήνη, μαζί μ’ εκείνους που ομολογούν με καθαρή καρδιά ότι ανήκουν στον Κύριο.

• Ιακ. 1, 46: Ακούστε με τώρα κι εσείς οι πλούσιοι.[...]. Ακούτε! Κραυγάζει ο μισθός των εργατών που θέρισαν τα χωράφια σας κι εσείς τους τον στερήσατε∙ και οι κραυγές των θεριστών έφτασαν ως στ’ αυτιά του παντοδύναμου Κυρίου. Ζήσατε πάνω στη γη με απολαύσεις και σπατάλες. [...] Καταδικάσατε και φονεύσατε τον αθώο∙ δε σας πρόβαλε αντίσταση καμιά.

 

 

Η χριστιανική θεώρηση της ηθικής.

 4.1 ΧΑΡΑΚΤΗΡΙΣΤΙΚΑ ΤΟΥ ΧΡΙΣΤΙΑΝΙΚΟΥ ΗΘΟΥΣ 

Δημιουργία: Γιάννης Μπάλτος

Ανάμεσα στην ηθική και στον ηθικισμό υπάρχει τεράστια διαφορά.

Εντελώς άλλο είναι η ηθική ως θεωρία του ήθους και ολότελα διαφορετικό μέγεθος συνιστά ο ηθικισμός ή ο μοραλισμός (ηθικοκρατία, ηθικολογία).

 Πρόκειται για την απολυτοποίηση της ηθικής και τη μονομέρεια του ήθους.

Ηθικισμός είναι η υπερβολή της ηθικής.

 Όπως η έλλειψή της συνιστά την ανηθικότητα, την αήθεια, έτσι και η υπερβολή της ηθικής φέρνει στην ηθικολογία.

Ο ηθικισμός είναι το καρκίνωμα της ηθικής.

Το «γράμμα»  της ηθικολογίας νεκρώνει το «πνεύμα» της ζωής.

 Έτσι ο ηθικισμός σκοτώνει το ήθος, επειδή απολιθώνει τη ζωή.

Γι’ αυτό τελικά η ηθικολογία αναιρεί την ηθική.

 Άλλο είναι το ηθικό και εντελώς άλλο είναι το ηθικιστικό ή ηθικολογικό. 

Η ηθική χρειάζεται. Ο ηθικισμός περισσεύει.

 Όπως το ήθος είναι απαραίτητο στη ζωή μας, έτσι και η ηθική θεωρία είναι αναγκαία.

 Όμως η ηθικολογία ως νέκρωση της ζωής είναι περιττή και επιζήμια.

Τι κοινό υπάρχει ανάμεσα στο λαό και στο λαϊκισμό, στο έθνος και στον εθνικισμό, στην ευσέβεια και στον ευσεβισμό, στο ήθος και στον ηθικισμό;

Κάθε ισμός είναι η άρνηση του υποτιθέμενου φορέα του: ο ευσεβισμός της ευσέβειας και ο ηθικισμός του ήθους.

Το πιο αποτελεσματικό όπλο εναντίον του ηθικισμού είναι η ηθική....

Αν κάποιος μάς ρωτήσει πως τέλος πάντων διαχωρίζουμε την ηθική από την ηθικολογία, θα του απαντήσουμε με απλά παραδείγματα.

Ο δεκάλογος του Μωυσή είναι ηθική, αλλά ο φαρισαϊσμός είναι ηθικισμός. 

Το «οὐ κλέψεις, οὐ φονεύσεις, οὐ ψευδομαρτυρήσεις» συνιστούν ηθική.

 Όταν όμως ο Χριστός θεραπεύει ασθενείς κατά την ημέρα του Σαββάτου, προκαλεί τη δυσφορία των ηθικιστών εκείνου του καιρού για τη δήθεν παραβίαση της ιεράς αργίας. 

 Και η απάντησή Του μένει αποστομωτική:

«τὸ Σάββατον διὰ τὸν ἄνθρωπον ἐγένετο, οὐχ ὁ ἄνθρωπος διὰ τὸ Σάββατον» (Μάρκ. 2,27).

Οι φαρισαίοι ηθικολόγοι μέμφονταν τον Ιησού για τις συναναστροφές Του με πόρνες και τελώνες.

... Όλο το Ευαγγέλιο μπορεί να αναγνωσθεί ως μία διαρκής διαχωριστική γραμμή ανάμεσα στην ηθική και στην ηθικολογία.

 Μπέγζος, Μ. (1996). Ψυχολογία της θρησκείας. Αθήνα: Ελληνικά Γράμματα, σ. 14.

Η πλημμύρα της θείας αγάπης.

 

1.1 Ο ΑΝΘΡΩΠΟΣ ΖΕΙ ΜΕ ΤΟΝ ΘΕΟ

Δημιουργία: Γιάννης Μπάλτος

Ν’ αγαπήσομε τον Χριστό.

 Τότε από μέσα μας θα βγαίνει με λαχτάρα, με θέρμη, με θείο έρωτα το όνομα του Χριστού, θα φωνάζομε το όνομά Του μυστικά, αλάλητα. 

Τότε παύουν τα λόγια.

Είναι η εσωτερική σιωπή, η σιγή, που προηγείται, συνοδεύει και ακολουθεί τη θεία επίσκεψη, τη θεία ένωση και σύγκραση της ψυχής με το θείον.

 Όταν βρεθείς σ’ αυτή την κατάσταση, δεν χρειάζονται λόγια.

Αυτό είναι κάτι που το ζεις.

Κάτι που δεν εξηγείται….

Μόνο αυτός που τη ζει αυτή την κατάσταση την καταλαβαίνει.

Το αίσθημα της αγάπης σε πλημμυρίζει, σε ενώνει με τον Χριστό.

Γεμίζεις από χαρά και αγαλλίαση, που δείχνει ότι έχεις μέσα σου τη θεία αγάπη, την τέλεια αγάπη.

Η θεία αγάπη είναι ανιδιοτελής, απλή, αληθινή.

Πορφύριος, Καυσοκαλυβίτης, Βίος και Λόγοι. Ι. Μ. Χρυσοπηγής, Χανιά, 2003, σ. 274275.

Κυριακή του Πάσχα — Η Ανάσταση του Χριστού και η Νίκη κατά του Θανάτου

 Η Κυριακή του Πάσχα είναι η λαμπρότερη ημέρα της πίστεώς μας.

Ο Χριστός ανέστη εκ νεκρών, συνέτριψε τον θάνατο και άνοιξε τον δρόμο της ζωής για όλο τον κόσμο. Στο Ευαγγέλιο της Αναστάσεως βλέπουμε τις Μυροφόρες να φτάνουν στο μνημείο με αγάπη και πόνο, μόνο για να ακούσουν το πιο χαρμόσυνο μήνυμα της ιστορίας: «Ἠγέρθη, οὐκ ἔστιν ὧδε.» Το Πάσχα είναι πέρασμα: από τον φόβο στην ελπίδα, από τη φθορά στη ζωή, από το σκοτάδι στο φως του Χριστού.

Χριστός Ανέστη!

Επιμέλεια δημιουργία βίντεο: Στέφανος Καραούλης Stephane Photography — Visuals & Films www.stephane.photography Μικρές ιστορίες, ιερές μορφές και στιγμές από τη ζωή της Εκκλησίας, με λόγο, εικόνα και πνευματικό βάθος — ως ένας Οπτικοακουστικός Συναξαριστής, όλο τον χρόνο.

Η Ανάσταση του Κυρίου

Ο σαρκωθείς Λόγος του Θεού με τον δικό Του θάνατο και την Aνάστασή Του καταργεί τον θάνατο.

Ο Αναστημένος Θεάνθρωπος είναι η μόνη Ύπαρξη υπό τον Ουρανό με την οποία δύναται ο άνθρωπος εδώ στη γη να νικά τον θάνατο.

Η αληθινή ζωή επί της γης αρχίζει ακριβώς από την Ανάσταση του Σωτήρα, διότι είναι ζωή που δεν τελειώνει με τον θάνατο.

Είμαστε καταδικασμένοι να είμαστε αθάνατοι, μας λέγει ο άγιος Ιουστίνος Πόποβιτς. Ο Κύριος με την Ανάστασή Του νικά τον θάνατο και εμείς έχουμε τη δυνατότητα να νικάμε τον θάνατο, νικώντας την αμαρτία. Με τη νίκη κατά της αμαρτίας και κατά των παθών ενδυόμαστε κι εμείς την αθανασία. Κάθε φορά που νικάμε τον εγωισμό μας και την αμαρτία νικάμε τον θάνατο και τον διάβολο.

Όλο το μυστικό είναι να νικιέται ο θάνατος που υπάρχει μέσα μας. Να βρίσκουμε το αντίδοτο, να νικάμε τον θάνατο και αυτό γίνεται με την ενανθρώπιση του Υιού και Λόγου του Θεού.

Ο θάνατος που εισέρχεται μέσα στον άνθρωπο χρειάζεται να καταπατιέται.

Έρχεται το άκτιστο διά του δευτέρου Προσώπου της Αγίας Τριάδος, του Υιού και Θεού Λόγου και μπολιάζεται με το θνητό, για να το ανασταίνει.

Για να νικά τον θάνατο και να μας δίνει κι εμάς τη δυνατότητα να νικάμε τον θάνατο. Ο Μέγας Αθανάσιος μας ξεκαθαρίζει ότι ο Ιησούς Χριστός, ενσαρκώνεται για να νικά τον θάνατο, φορώντας το «δερμάτινο χιτώνα» μας.

Τι μας προσφέρει ο Κύριος; Μας συμφιλιώνει με τον Θεό, για να μπορούμε να έχουμε δικαίωμα στην Ουράνια Βασιλεία Του.

Ο Υιός και Λόγος του Θεού ενσαρκώνεται με σκοπό να καταργεί τον θάνατο, τη φθορά και να προσφέρει στον άνθρωπο τη δυνατότητα της επανένωσης με τον Θεό, τη Θέωση.

Μετά την πτώση των πρωτοπλάστων λαμβάνουμε «δερμάτινους χιτώνες». Γεγονός που σημαίνει ότι λαμβάνουμε θνητότητα και φθαρτότητα. Απομακρυσμένοι από τον Θεό που είναι η ζωή, λαμβάνουμε τον θάνατο.

    Ο Χριστός έρχεται και ενδύεται με την ανθρώπινη σάρκα χωρίς να έχει κάνει την παραμικρή αμαρτία. Προσλαμβάνει το κτιστό, ενώ είναι Αθάνατος, προσλαμβάνει το θνητό σώμα, προσλαμβάνει τον θάνατο.

Έτσι κατορθώνει με την Ανάσταση Του να τον νικά, γιατί έχει μέσα Του την άκτιστη, την αθάνατη φύση και είναι αναμάρτητος.

 πηγή

 

Η ΟΔΟΣ ΤΟΥ ΠΟΝΟΥ

 Στην Παλιά Πόλη της Ιερουσαλήμ, ένας στενός πέτρινος δρόμος περπατιέται από εκατομμύρια Χριστιανούς εδώ και αιώνες.

Ονομάζεται Via Dolorosa — η Οδός του Πόνου.

Ακολουθεί τη διαδρομή που πιστεύεται ότι ακολούθησε ο Ιησούς, κουβαλώντας τον σταυρό του, στο δρόμο προς τη σταύρωσή του στον Γολγοθά.

Δεκατέσσερις σταθμοί.

Εξακόσια μέτρα πέτρινος δρόμος.

Δύο χιλιάδες χρόνια πίστης σκαλισμένα σε κάθε τοίχο.