Γιατί υπάρχει το κακό στον κόσμο;

  3.6 ΜΕΤΑΝΟΙΑ, Η ΥΠΕΡΒΑΣΗ ΤΗΣ ΑΜΑΡΤΙΑΣ 

Δημιουργία: Γιάννης Μπάλτος

 

Ο Θεός δημιούργησε τον κόσμο και τον άνθρωπο «καλά λίαν» (Γέν. 1, 31).

Ωστόσο, παρατηρούμε από την καθημερινή μας ζωή ότι στον κόσμο υπάρχει το κακό.

Από πού προέρχεται και τι συνέπειες έχει; Ποια η θέση του Θεού και ποια η ευθύνη του ανθρώπου;

 Τι είναι κακό; 

Όσον αφορά στη φύση και την προέλευση του κακού πρέπει να  διευκρινίσουμε ότι το κακό δεν υπάρχει ως δημιούργημα και ο Θεός δεν ευθύνεται γι’ αυτό.

Υπάρχει ως διακοπή της σχέσης του κτιστού κόσμου με το Θεό, σχέση που είναι απαραίτητη για να παραμείνει ο κόσμος ζωντανός, αφού από μόνος του δεν έχει ζωή.

  Η διακοπή της σχέσης προέρχεται από τον άνθρωπο που ως «αυτεξούσιος» θέλησε να γίνει θεός χωρίς το Θεό.

  Έτσι επέλεξε τη διακοπή της σχέσης του με το Θεό που τον ζωοποιούσε και επιστρέφει στο μηδέν συμπαρασύροντας και την υπόλοιπη κτίση, αφού είναι ο ηγέτης της.

Ο Θεός δε δημιουργεί το κακό, αλλά δίνει στον άνθρωπο τη δυνατότητα της επιλογής, αφού τον έχει δημιουργήσει με ελεύθερη βούληση (αυτεξούσιο) κι εκείνος επιλέγει να γίνει ίσος με το Θεό μέσω της ανυπακοής.

Η σχέση Θεού και κτίσης χαρακτηρίζεται από την ελευθερία, επειδή ο Θεός είναι ελεύθερος και σέβεται την ελευθερία των δημιουργημάτων του.

 Συνεπώς, αν ο Θεός εμπόδιζε τη δυνατότητα επιλογής των ελεύθερων κτισμάτων Του (ακόμη και το να επιλέξουν το κακό), θα ήταν σαν να αρνούνταν τον εαυτό Του.

  Ωστόσο, δεν αφήνει το δημιούργημά του αβοήθητο.

Ο άνθρωπος ως «μολυσμένος» από το κακό αδυνατεί να θεραπευτεί με τις δικές του δυνάμεις, ενώ ταυτόχρονα ζητά βοήθεια από ψεύτικους θεούς που κατασκευάζει στη θέση του αληθινού.

 Έτσι ο Θεός επιλέγει να βοηθήσει τον κόσμο μέσω του Υιού Του.

 Με την ενανθρώπηση του Υιού και Λόγου του Θεού καταπολεμείται ο θάνατος, συντρίβεται το κακό και δημιουργείται ένας νέος «καινός» άνθρωπος, που δεν κυριαρχείται από το θάνατο, δίνοντας στον άνθρωπο τη δυνατότητα να πολεμήσει εκείνος πλέον το κακό.

  Η Ανάσταση του Χριστού είναι το πρώτο γεγονός του ερχομού της Βασιλείας του Θεού, στην οποία το κακό και η βασική του συνέπεια, ο θάνατος, δε θα υπάρχουν πια.

Απόσπασμα του παλιού βιβλίου

Αγωνιστές της ειρήνης.

 3.1 ΤΟ ΟΡΑΜΑ ΤΗΣ ΕΙΡΗΝΗΣ

Δημιουργία: Γιάννης Μπάλτος

Ο Χριστιανός δεν είναι μοιρολάτρης, ούτε ζει παθητικά πάνω στη γη.

Όχι απλώς προτιμά την ειρήνη, αλλά αγωνίζεται ενεργά για την εδραίωσή της.

 Με τη γέννηση του Χριστού το ανθρώπινο γένος απόκτησε μια νέα προοπτική, την προσδοκία της Βασιλείας του Θεού. 

“Τότεˮ, λέει ο προφήτης Ησαΐας, “τα ξίφη τους θα τα σφυρηλατήσουν σε άροτρα και τις λόγχες τους σε δρεπάνια.  Ξίφος δε θα σηκώνει το ένα έθνος ενάντια στο άλλο και πια δε θα μαθαίνουν να πολεμούνˮ (Ησ. 2: 4).

 Ο Χριστιανός εμπνέεται από αυτήν την προσδοκία και παλεύει να φέρει το φως της στο σήμερα.

 Δεν είναι τυχαίο ότι στην “επί του όρους ομιλίαˮ ο Χριστός ανήγγειλε ότι είναι “μακάριοι όσοι φέρνουν την ειρήνη στους ανθρώπους, γιατί αυτοί θα ονομαστούν παιδιά του Θεούˮ (Ματθ. 5: 9).

 Και η Εκκλησία αδιάκοπα μέσα στους αιώνες εύχεται “ὑπέρ τῆς εἰρήνης τοῦ σύμπαντος κόσμου” (θεία Λειτουργία).

  Επί πλέον, στις μέρες μας οι εκπρόσωποι των Ορθόδοξων εκκλησιών συμμετέχουν σε διεθνείς συνάξεις για την ειρήνη και καταδικάζουν τον πόλεμο ως τρόπο επίλυσης των διαφορών.

 Βασικός άξονας αυτής της στάσης είναι η πεποίθηση της Εκκλησίας ότι όλοι οι άνθρωποι είναι αδέρφια και ότι το φυλετικό (και κάθε άλλο) μίσος είναι απαράδεκτο.

 Οι λαοί οφείλουν να μάθουν να συνυπάρχουν δίχως να χάνουν την πολιτιστική και θρησκευτική τους ταυτότητα, αλλά και δίχως να επιθυμούν την εξόντωση όποιου διαφέρει από αυτούς.

Ακόμα κι όταν ο πόλεμος εμφανίζεται ανθρωπίνως αναπόφευκτος, για τον Χριστιανό είναι πάντα γεγονός οδύνης και παραχώρησης - όχι λύση.

 Η συμμετοχή του Χριστιανού αφορά αμυντικό πόλεμο και αποτελεί ένα είδος γενναιόψυχης διακινδύνευσης.

 Ο Χριστιανός, δηλαδή, αποδέχεται το ενδεχόμενο να κάνει κάτι που θεωρείται επιζήμιο για τη δική του ψυχή (φόνο), προκειμένου να υπερασπιστεί άλλους (τον λαό, τα ιερά του και την ελευθερία του).

 Και σε τέτοια περίπτωση όμως δεν αυταπατάται: για τον Χριστιανό κάθε πόλεμος είναι εμφύλιος πόλεμος.

Πηγή: Βιβλίο της Γ' Λυκείου

The Munition Maker

 3.1 ΤΟ ΟΡΑΜΑ ΤΗΣ ΕΙΡΗΝΗΣ

Ο καλύτερος προσωπικός δίσκος του ΜcDonald (πέρα από τους Fish) είναι, με διαφορά, το “War War War” [Vanguard, 1971], ένα από τα πιο σπουδαία αντιπολεμικά άλμπουμ στην ιστορία της μουσικής, με τα εξόχως μελοποιημένα ποιήματα του ποιητή Robert W. Service (γραμμένα κατά τη διάρκεια της θητείας του στον πρώτο παγκόσμιο πόλεμο).

Είμαι ο βασιλιάς των κανονιών, ιδού!

πεθαίνω σε ένα χρυσό θρόνο

με δάσος μακριά και πυργίσκο ψηλά

είμαι διάσημος και πλούσιος ραντζιέρης

κι ήταν κι ο πατέρας μου, και ο δικός του πριν απ’ αυτόν

με τον πλούτο μας, που τον οφείλουμε στον πόλεμο

αλλά ας μην είναι κανένας ηγεμόνας περήφανος

το σάβανο δεν έχει τσέπες

Από τη φύση μου είμαι ήπιος και ευγενικός

προσανατολισμένος στους καλούς τρόπους και την αλήθεια

και παρόλο που οι φασιανοί κατακλύζουν

τα δάση μου, δεν θα πιάσω κανένα όπλο

ωστόσο, ενώ κάθε τέρας που σφυρηλατώ

σπέρνει παντού τον πανικό

ο ψίθυρος του θανάτου, τ’ ορκίζομαι, είναι πιο δυνατός

το σάβανο δεν έχει τσέπες

Ο χρόνος μου είναι λίγος, τα πλοία μου στη θάλασσα

ήδη μου φαίνονται σαν φαντάσματα

τα εκατομμύριά μου με κοροϊδεύουν, είμαι φτωχός

όπως ο κάθε ζητιάνος στην πόρτα μου

η τεράστια κυριαρχία μου, παραιτούμαι

ένα κομμάτι γης μου πέφτει, για να το διεκδικήσω

κάθομαι σκυμμένος και νοιώθω πίκρα για όλα όσα έχασα

το σάβανο δεν έχει τσέπες

Θεέ μου, άσε με να εξαγνίσω την καρδιά μου

και να γίνω μέρος της ελπίδας του ουρανού

ας πάνε στα κομμάτια όλα όσα έβγαλα

θέλω να πολεμήσω για οίκτο, αγάπη και ειρήνη

μακάρι να μπορούσα να το κάνω με μια τροφή που θεραπεύει

και να δεσμευτώ στη φτώχεια και την προσευχή

να φωνάξω ψηλά πάνω από το σαστισμένο πλήθος

«ανόητοι, μη σας τρομάζει ο Μαμωνάς

το σάβανο δεν έχει τσέπες»

απόσπασμα

ΕΙΣΑΙ ΠΡΑΓΜΑΤΙΚΑ ΕΛΕΥΘΕΡΟΣ;

 4.2 Η ΕΛΕΥΘΕΡΙΑ ΤΟΥ ΑΝΘΡΩΠΟΥ ΣΤΗΝ ΟΡΘΟΔΟΞΗ

 ΧΡΙΣΤΙΑΝΙΚΗ ΑΝΘΡΩΠΟΛΟΓΙΑ

Δημιουργία: Γιάννης Μπάλτος

Δεν υπάρχει ελεύθερος άνθρωπος κανένας παρά μόνο αυτός που ζει κοντά στο Χριστό.

Αυτός είναι υπεράνω κάθε συμφοράς.

Αν ο ίδιος δε θέλει να αδικήσει τον εαυτό του, οι άλλοι ποτέ  δεν έχουν τη δύναμη να τον βλάψουν, μένει απρόσβλητος.

Δεν τον βασανίζουν τα οικονομικά προβλήματα.

Γιατί ξέρει πως «τίποτα δε φέραμε στον κόσμο αυτόν.

Κι είναι φανερό ότι ούτε και να πάρουμε κάτι μαζί μας φεύγοντας θα μπορέσουμε».

Δεν τον τρώει η επιθυμία για δόξες και τιμές.

 Γιατί έμαθε πως «το δικό μας πολίτευμα είναι στον ουρανό».

Δεν τον στεναχωρεί να τον βρίσουν ούτε τον εξοργίζει αν τον χτυπήσουν.

Για τον χριστιανό υπάρχει μία και μόνη συμφορά: να μην κάνει το θέλημα του Θεού.

‘Άλλο τίποτα δε θεωρεί συμφορά, ούτε ην απώλεια των χρημάτων, ούτε την εξορία, ούτε τους μεγαλύτερους κινδύνους.

Κι αυτό που όλοι το τρέμουν, το να φύγει από αυτόν τον κόσμο και να πάει στον άλλο, εκείνος το θεωρεί πιο ευχάριστο απ’ την ζωή.

Ο χριστιανός είναι σαν τον άνθρωπο που ανέβηκε σε ψηλό βράχο της θάλασσας και παρατηρεί όσους είναι μες στο νερό και προσπαθούν να σωθούν σ’ ένα ναυάγιο.

Βλέπει άλλους να σκεπάζονται από τα κύματα, άλλους να πέφτουν σε υφάλους, άλλους  να τους παγιδεύει το ρεύμα και να τους πηγαίνει όπου αυτό θέλει.

Βλέπει άλλους να χάνονται μες στο βυθό, κι άλλους, στην επιφάνεια, πάνω σε μια σανίδα ή ένα κομμάτι  του πλοίου, να κάνουν  τα χέρια τους βάρκα και πηδάλιο.

Και βλέπει άλλους να επιπλέουν νεκροί. 

 Σαν κι αυτόν που βρίσκεται στον ψηλό βράχο, έτσι κι ο άνθρωπος που στρατεύτηκε με τον Χριστό βγαίνει μέσα από την ταραχή του βίου και των κυμάτων και κάθεται σε τόπο ασφαλή και ψηλό. 

Γιατί τι είναι πιο ασφαλές και πιο υψηλό από το να έχει κανείς μια μόνη φροντίδα;

 Πώς να αρέσει στο Θεό;

 

Μικρή φιλοκαλία της καρδιάς                 Ιωάννης Χρυσόστομος

 

"Η Μελέτη των Συναξαριστών (Βίοι Αγίων)"

 Στην εποχή μας, πολλοί νιώθουμε την ψυχή μας κουρασμένη, άδεια, παγωμένη. Όχι επειδή δεν πιστεύουμε, αλλά επειδή ζούμε μέσα σε διαρκή θόρυβο, άγχος και πνευματική ξηρασία.

Ο Άγιος Παΐσιος μιλούσε συχνά για αυτή την εσωτερική παγωνιά. Και έδινε μια απλή, πρακτική απάντηση: τη μελέτη των Συναξαριστών, των Βίων των Αγίων. Σε αυτό το βίντεο θα ανακαλύψεις: • γιατί η καρδιά «κρυώνει» ακόμα κι όταν προσευχόμαστε • πώς η πνευματική μελέτη λειτουργεί σαν πνευματικό καλοριφέρ • γιατί οι Βίοι των Αγίων ζεσταίνουν την ψυχή χωρίς να τη συνθλίβουν • πώς το φιλότιμο γίνεται δύναμη και όχι ενοχή • με ποιον τρόπο να διαβάζεις, ώστε η μελέτη να γίνεται προσευχή Δεν είναι θεωρία. Είναι λόγια, εμπειρίες και συμβουλές που έχουν δοκιμαστεί στην πράξη.

ΓΥΝΑΙΚΕΣ

 

Βαριέμαι τις γυναίκες κούκλες

με το άψογο μαλλί

και τη βλεφαρίδα κάγκελο,

με τα ψηλοτάκουνα στις λαικές

και τις τακτικές επισκέψεις στις νυχούδες.

Ώρες χαμένες

σε μια ζωή τόσο σύντομη

βλέμματα άδεια

κάτω απ' τον απέραντο ουρανό.

Καμιά φορά

τις συμπαθώ έτσι εγκλωβισμένες

στον μάταιο ναρκισσισμό τους

ή στη θανατηφόρα πλήξη τους,

που τις καταλαβαίνεις από μακριά

απ' τον τρόπο που στέκονται,

που φλερτάρουν,

που μιλούν για τα παιδιά τους,

για τις επιτυχίες τους.

Αγαπώ τις γυναίκες με τα τσεμπέρια

τις θλιμμένες,

τις μουσουλμάνες,

τις καρκινοπαθείς,

που παλεύουν για να ζήσουν

σ' έναν κόσμο σκληρό.

Αγαπώ τις γυναίκες

με τα περιττά κιλά

που τις κοιτούν απαξιωτικά

στην παραλία.

Αγαπώ τις γυναίκες κάθε ηλικίας

που περνούν λίγες καλοκαιρινές μέρες

κάτω από τη σκιά ενός πλατάνου

σ' ένα καφενείο των Κυθήρων,

της Θύμαινας,

της Βωβούσας, της Δωδώνης...

με βιβλία και σημειώσεις.

Αγαπώ τις γυναίκες που προτιμούν

την ζωή από την επιβίωση,

ακόμα κι αν χάσουν το καλό τους όνομα,

που μαγειρεύουν για τους πρόσφυγες,

τις γυναίκες

που ομορφαίνουν ανεπιτήδευτα

τον επιμελώς ατημέλητο κόσμο του Θεού.

Αγαπώ τους άντρες

Εκείνους, τους ελάχιστους

που τις προσκυνούν

όπως τα εικονίσματα...

Νόνη Σταματέλου

Τσακίσου και φύγε!

  3.6 ΜΕΤΑΝΟΙΑ, Η ΥΠΕΡΒΑΣΗ ΤΗΣ ΑΜΑΡΤΙΑΣ 

Χριστιανισμός - Ισλάμ: Σημεία επίδρασης και ουσιαστικές αποκλίσεις

  4.4 ΤΟ ΙΣΛΑΜ Α' 

Χριστιανισμός - Ισλάμ:

Σημεία επίδρασης και ουσιαστικές αποκλίσεις

Θεώνη Μπούρα,

Μr Πατρολογία, θεολόγος-εκπαιδευτικός

Δημιουργία: Γιάννης Μπάλτος

     Το Ισλάμ γεννήθηκε σε ένα χώρο, όπου υπήρχε η προϊσλαμική αραβική θρησκεία, που ήταν πολυθεϊστική κι ο Αλλάχ ήταν ο θεός που λάτρευε η οικογένεια του Μωάμεθ.

Στον ίδιο χώρο δραστηριοποιούνταν και Ιουδαίοι και χριστιανοί γιατροί, έμποροι, μουσικοί.

Το Ισλάμ επομένως διαμορφώθηκε ιστορικά συνδυάζοντας στοιχεία α) της παλιάς αραβικής θρησκείας, όπως τον όνομα του θεού Αλλάχ, β) των εβραίων , όπως είναι η αυστηρή μονοθεία, η ιδέα του εκλεκτού και περιούσιου λαού του θεού που στο Ισλάμ θα ονομαστούν «πιστοί-υποταγμένοι» στο θεό σε αντιδιαστολή με τους απίστους και γ) στοιχεία από αιρετικούς χριστιανούς, όπως οι μονοφυσίτες και οι νεστοριανοί, που είχαν ιδρύσει 2 χριστιανικά αραβικά κράτη διατηρώντας την πολυγαμία των αράβων.

     Οι χριστιανικές επιρροές στο Ισλάμ είναι αρκετές¹  και προέρχονται κυρίως από τους νεστοριανούς, τους μονοφυσίτες και τα απόκρυφα χριστιανικά κείμενα δηλαδή νόθα και ψευδεπίγραφα βιβλία των χριστιανών.

v Οι μουσουλμάνοι πιστεύουν σε ένα Θεό δημιουργό του κόσμου όπως και οι χριστιανοί, όχι όμως σε Τριαδικό Θεό.

v Πιστεύουν σε ύπαρξη και δράση αγγέλων και μάλιστα του Γαβριήλ στον ευαγγελισμό της Μαριάμ (όχι Θεοτόκου).

v Αποδέχονται τον ευαγγελισμό της Μαριάμ, την παρθενία της, και την εξ αυτής γέννηση του Ιησού, όχι όμως στο σπήλαιο της Βηθλεέμ αλλά κάτω από μία χουρμαδιά, χωρίς αναφορά στον Ιωσήφ, ούτε στους γονείς της Ιωακείμ και Άννα, αλλά στη Μαριάμ ως κόρη του Εμράν.

v Προσφωνούν τη Μαριάμ «Δέσποινά μας» και «Κυρία μας Μαριάμ», τη σέβονται ως μητέρα του Ιησού, όχι όμως ως Θεοτόκο, αφού για εκείνους ο Ιησούς δεν είναι Θεός². Επηρεασμένοι από τη χριστολογία του Αρείου και του Νεστορίου αποκαλούν τον Ιησού «προφήτη», «απόστολο», «δούλο του Θεού», «Μεσσία», «λόγο του Θεού», «δεύτερο Αδάμ» επειδή γεννήθηκε από Παρθένο με υπερφυσικό τρόπο. Βέβαια δεν Τον θεωρούν Θεό, ούτε Υιό Θεού³.

v Αναφέρουν θαύματα του Ιησού, του αποστόλου του Θεού, όπως τη θεραπεία του εκ γενετής τυφλού, του  λεπρού (κι όχι των 10 λεπρών) καθώς και αναστάσεις νεκρών. Αναφέρουν κι ένα θαύμα παρμένο από το απόκρυφο-νόθο-ψευδεπίγραφο ευαγγέλιο του Θωμά, σύμφωνα με το οποίο ο Ιησούς, όταν ήταν μικρός, έφτιαξε ένα πουλί από πηλό, φύσηξε σε αυτό και το πήλινο πουλί ζωντάνεψε⁴.

v Ο Ιησούς γεννήθηκε «εκ Παρθένου Μαριάμ» και του «πνεύματος του Θεού», πράγμα που δεν απέχει πολύ από το Άγιο Πνεύμα, που δέχονται οι χριστιανοί.

v Αναφέρουν το θαύμα του Ιησού με το χορτασμό των πεντακισχιλίων στην έρημο και προσθέτουν ότι ο Θεός θα βασανίσει σκληρά όσους δεν πιστέψουν σε αυτό το θαύμα⁵.

v Επηρεασμένοι από τους Εβραίους δε μπορούν να δεχτούν το πάθος και τη σταύρωση του Ιησού, του αποστόλου του Θεού. Δέχονται ωστόσο τα ιστορικά γεγονότα των παθών και της σταύρωσης, λένε όμως  ότι το πρόσωπο που σταύρωσαν οι Ιουδαίοι δεν ήταν ο Ιησούς αλλά κάποιος άλλος όμοιός Του⁶. Δέχονται την ανάληψη του Ιησού, ο Ιησούς ανυψώθη προς το Θεό, απογοητεύοντας τις δόλιες διαθέσεις των εβραίων⁷.

v   Στην Ισλαμική παράδοση υπάρχει η πίστη στη μελλοντική επιστροφή του Ιησού πριν την τελική κρίση και η νίκη του Ιησού κατά του αντιχρίστου, αντίληψη συναφής με την Καινή Διαθήκη. Βέβαια οι μουσουλμάνοι λένε ότι ο Ιησούς, μετά τη νίκη του αντιχρίστου, θα πεθάνει και γι’ αυτό το λόγο έχουν κρατήσει κενή θέση στον τάφο του προφήτη Μωάμεθ στη Μεδίνα⁸.

     Παρατηρούμε ότι το Ισλάμ δέχεται μεν ορισμένα ιστορικά στοιχεία σχετικά με τον Ιησού και την Παρθένο, όμως αρνείται το επίσης ιστορικό γεγονός του πάθους και της θανατικής καταδίκης του Ιησού καθώς και τα ιερά πρόσωπα του Ιωακείμ και της Άννας. Επηρεάστηκε από μονοφυσιτικό περιβάλλον γι’ αυτό αρνείται τον όρο Θεοτόκος για την Παναγία, όρο που αποτελεί κριτήριο ορθοδοξίας και για τον οποίο πολύ αγωνίστηκε ο άγιος Κύριλλος Αλεξανδρείας ανατρέποντας την αιρετική διδασκαλία του Νεστορίου⁹ .

     Η θεότητα του Ιησού Χριστού είναι αδιαμφισβήτητη για τους χριστιανούς καθώς «ο Θεός Λόγος (μετά την ενανθρώπηση Ιησούς Χριστός), το δεύτερο πρόσωπο της Αγίας Τριάδος, είναι επίσης ο Υιός ο Αγαπητός, ο μονογενής, που έχει διπλή γέννηση: από τον Πατέρα, χωρίς μητέρα, αχρόνως και εν χρόνω από την Υπεραγία Θεοτόκο με τη χάρη του αγίου Πνεύματος, στη Βηθλεέμ της Ιουδαίας. Είναι τέλειος Θεός και τέλειος άνθρωπος, δηλαδή Θεάνθρωπος»¹⁰ .

 

1. Βλέπε Γιαννουλάτου, Αναστασίου, Ισλάμ: Θρησκειολογική επισκόπηση, Πορευθέντες 1975.
2. Η Τράπεζα, 5,19
3. Ο οίκος Εμράν, 3:52.
4. Ο οίκος του Εμράν, 3:40-41, 43.
5. Η Τράπεζα, 5:112-115.
6. Arberry, Koran(1971), I, 123.
7. D. Brown, The Cross of the Messiah, σειρά Christianity and the Islam, 3 London 1969, σ. 34.
8. Hayek, Christ(1959), 239-271 και Burton, Pilgrimage, vol II παρά Rodwell, Koran(1971), 391.
9. Βλέπε Αρτέμη, Ειρήνης, «Σκάνδαλο οικουμενικόν: η απόρριψη του όρου Θεοτόκος από το Νεστόριο και η ανασκευή της διδασκαλίας του από τον  Κύριλλο Αλεξανδρείας, Νέα Σιών 91 (2011), 179-202.
10. Αρτέμη, Ειρήνης, Αποκλίνοντα στοιχεία στις διδασκαλίες του Ορθοδόξου Χριστιανισμού και του Ισλάμ, 2011 http://www.impantokratoros.gr/DAAAB9B8.el.aspx