1.3 Ο ΘΕΟΣ ΔΗΜΙΟΥΡΓΟΣ ΤΟΥ ΚΟΣΜΟΥ
Στο βιβλίο της γένεσης το κεφάλαιο 2 , στίχοι 4-25 αναφέρεται στη δημιουργία από το Θεό του πρώτου ανθρώπινου ζευγαριού.
Αναφέρεται
στη διάκριση του ανθρώπου από τα ζώα κατά ένα βασικό χαρακτηριστικό: Είναι δημιούργημα κατ’ εικόνα και καθ’ ομοίωσιν του Θεού.
Το κατ’ εικόνα δηλώνει μία αμετακίνητη σχέση μεταξύ Θεού και ανθρώπου, σχέση
πατέρα και παιδιού.
Ο άνθρωπος γίνεται συνδημιουργός και έχει την
δυνατότητα να κυριαρχήσει στην κτίση. Ενώ στο καθ’ ομοίωσιν το δημιούργημα
τείνει να γίνει θεός κατά χάρη, να φτάσει στην τελείωση, στη θέωση, να μοιάσει
τον Θεό.
Η συμβολική αυτή διήγηση
γίνεται με ποιητική εικονολογία: Ο κόσμος ως
δώρο του Θεού στον άνθρωπο έχει εικόνα κήπου (παραδείσου) με διάφορα δέντρα.
Αυτός ο παράδεισος έχει στη μέση ένα δέντρο ξεχωριστό, που
τρώγοντας του καρπούς του χαρίζει ζωή αθάνατη – ονομάζεται το ξύλον της ζωής (….και το ξύλον της ζωής
εν μέσω του παραδείσου. Γεν. 2,9) .
Υπάρχει και δεύτερο
ξεχωριστό δέντρο στη μέση επίσης του παραδείσου, που τρώγοντας του καρπούς του οδηγεί στη γνώση
του καλού και του κακού.
Το
δεύτερο αυτό δέντρο (το ξύλον του γιγνώσκειν καλόν και πονηρόν) εξαιρείται από την ευλογία, οι καρποί του δεν
είναι προσφορά του Θεού στον άνθρωπο. Αντίθετα ο Θεός
προειδοποιεί τους πρωτόπλαστους: η αν ημέρα φάγητε απ’ αυτού θανάτω αποθανείσθε.
Είναι το δέντρο που σαφώς εικονίζει τη δυνατότητα της ελευθερίας,
την δυνατότητα του αυτεξούσιου που χάρισε ο Θεός στον άνθρωπο.
Ο Θεός δεν απαγόρευσε στους
ανθρώπους να φάνε από τους καρπούς του
δέντρου της γνώσης του καλού και του κακού.
Μόνον τους προειδοποιεί: Όλοι οι άλλοι καρποί είναι δώρο και δημιουργούν σχέση με τον
ίδιο τον δημιουργό.
Η τροφή των καρπών της γνώσης του καλού και του κακού δεν είναι
δώρο , δεν είναι σχέση , είναι όμως ανοιχτή δυνατότητα. Με την τροφή αυτών των καρπών το δημιούργημα
του Θεού αυτονομείται θεωρώντας ότι θα κατέχει την αιτία και τον σκοπό της
ύπαρξής του.
Η επιλογή της τροφής του καρπού που δεν είχε ευλογηθεί από το Θεό δεν έγινε από πρωτοβουλία του ανθρώπου. Το πρωτόπλαστο ζευγάρι ξελογιάζεται από το φίδι.
ήταν άγγελος που εξέπεσε;
ήταν ο πειρασμός; ή
η λογική της αυτονομίας;
Διαψεύδει τον Θεό και τον συκοφαντεί (διαβάλει –διάβολος) και λέει στην γυναίκα που είχε αρκετούς αρχικούς ενδοιασμούς: όχι βέβαια! Δεν θα πεθάνετε. Ήξερε όμως ο Θεός ότι την ημέρα που θα φάτε από αυτό, θα ανοίξουν τα μάτια σας και θα γίνετε σαν θεοί γνωρίζοντας το καλό και το κακό.
Μόλις οι πρωτόπλαστοι
έφαγαν από τον καρπό αυτού του δέντρου αμέσως κατάλαβαν ότι ήταν γυμνοί. Έραψαν
τότε φύλλα συκιάς και έφτιαξαν καλύμματα για σκεπάσουν την γύμνια τους.
Με όρους μυθοπλαστικού ρεαλισμού η συμβολική εικονολογία περιγράφει τον Θεό σε περίπατο, το δειλινό, μέσα στον παράδεισο.
Ο Αδάμ και η Εύα ακούνε τα βήματα του Θεού,
και κρύβονται μέσα στα δέντρα. Αλλά ο Θεός καλεί τον Αδάμ, τον καλεί, με την
ίδια οικειότητα των διαλόγων που είχε και πριν μαζί του:
Που είσαι Αδαμ; Ο Αδάμ εμφανίζεται και απαντάει:
- Άκουσα τη φωνή σου που περπατούσες στον παράδεισο και φοβήθηκα
επειδή είμαι γυμνός , γι’ αυτό κρύφτηκα.
-
Και ποιος σε πληροφόρησε ότι είσαι
γυμνός; Εκτός και αν έφαγες από τους καρπούς του μόνου δέντρου που τη βρώση των
καρπών του σου συνέστησα να αποφύγεις.
Η λανθασμένη απόφαση άρνησης του δημιουργού του από μέρους του ανθρώπου, επέσυρε την διακοπή της σχέσης τους.
Εξέπεσε ο άνθρωπος σε βασανιστική για τον ίδιο δυσαρμονία
σχέσης με τη φύση και τους συνανθρώπους
του, ο βίος του κυριαρχήθηκε από μόχθο και οδύνη, με οριστική κατάληξη τον
θάνατο. Η τιμωρία συμπεριέλαβε ολόκληρη
την ανθρωπότητα και την κτίση.
Τελειώνοντας ας δούμε τι σημαίνουν τα ονόματα: Το όνομα Αδάμ δήλωνε γενικά τον χοϊκό (από χώμα) άνθρωπο, τον άνθρωπο γενικά και όχι ένα άτομο, όχι τον πρωτόπλαστο άντρα. Και τον όνομα Εύα δήλωνε τη ζωή , τη ζωτική λειτουργία της μητρότητας, το χάρισμα κάθε γυναίκας (Γεν. 3, 20: και εκάλεσεν Αδάμ το όνομα της γυναικός αυτού ΖΩΗ, ότι αυτή μήτηρ πάντων των ζώντων).
