Ελλήνων Πάσχα - Mεγάλη Εβδομάδα, Ήθη και Έθιμα

 

ΠΗΓΗ

Μεγάλη Εβδομάδα: Το πνευματικό ταξίδι της σωτηρίας.

 ΜΕΓΑΛΗ ΕΒΔΟΜΑΔΑ

Η Μεγάλη Εβδομάδα αποτελεί την πιο κατανυκτική και ιερή περίοδο της Ορθόδοξης Εκκλησίας. Κάθε ημέρα της είναι ένα πνευματικό ταξίδι που οδηγεί τον άνθρωπο από τα Πάθη του Χριστού στο φως της Αναστάσεως. Σε αυτό το βίντεο παρουσιάζουμε το βαθύτερο νόημα της Μεγάλης Εβδομάδας, τη θεολογική σημασία των ακολουθιών και τα μηνύματα που μεταφέρει κάθε ημέρα αυτής της ιερής πορείας. Από την Κυριακή των Βαΐων μέχρι το Άγιο Πάσχα, η Εκκλησία μάς καλεί σε προσευχή, ταπείνωση και εσωτερική προετοιμασία. *Ψάλλει ο ανδρικός και γυναικείος χορός της ενορίας Κοιμήσεως Θεοτόκου Ανθουπόλεως υπό την διεύθυνση των Πρωτοψαλτών Κοντογιαννόπουλου Βασιλείου και Κοντογιαννοπούλου Μαρίας.

ΧΡΗΜΑ ΤΟ ΑΓΚΙΣΤΡΙ ΤΟΥ ΘΑΝΑΤΟΥ (Μεγάλου Βασιλείου)

 

2.1 ΠΛΟΥΤΟΣ ΚΑΙ ΦΤΩΧΕΙΑ

Ως πότε το χρήμα θα είναι η αγχόνη των ψυχών, το αγκίστρι που μας πιάνει ο θάνατος, το δόλωμα για την αμαρτία;

Ως πότε το χρήμα θα είναι η αιτία του πολέμου, ως πότε για χάρη του θα κατασκευάζονται και θα τελειοποιούνται όπλα;

Αυτό είναι ο λόγος που οι συγγενείς παραμερίζουν τη σχέση τους  και ο αδελφός βλέπει σαν φονιάς τον αδελφό.

Για το χρήμα σε όλο τον κόσμο οι άνθρωποι δολοφονούν, επιτίθενται, συκοφαντούν.

Ποιος γέννησε το ψέμα, την απάτη, την ψευδορκία; Δεν είναι το χρήμα; Η αναζήτηση του χρήματος; 

 Γιατί βασανίζεστε, άνθρωποι; Ποιος έστρεψε εναντίον σας αυτό που σας ανήκει;

Το χρήμα πρέπει να είναι μέσο στη ζωή και όχι εφόδιο δυστυχίας. Πρέπει να απελευθερώνει την ψυχή και όχι να μας κάνει να τη  χάνουμε.

Παναγία Πορταΐτισσα

 

 Ήταν βράδυ, όταν οι μοναχοί αντίκρυσαν ένα παράξενο θέαμα: έναν πύρινο στύλο που ξεκινούσε από τη θάλασσα κι έφθανε στον ουρανό.

Το όραμα συνεχίστηκε ήμερες και νύχτες. Κατεβαίνουν οι αδελφοί στην παραλία και βλέπουν με θαυμασμό στη βάση του πύρινου στύλου μία εικόνα της Θεοτόκου. Όσο όμως την πλησίαζαν εκείνη απομακρυνόταν. Συγκεντρώθηκαν τότε στην εκκλησία και παρακάλεσαν με δάκρυα τον Κύριο να χαρίσει στο μοναστήρι τους τον ανεκτίμητο αυτό θησαυρό.

Μεταξύ των μοναχών υπήρχε ένας ευλαβής ασκητής, που λεγόταν Γαβριήλ. Σ' αυτόν παρουσιάζεται η Παναγία και του λέει:
- Να πεις στον ηγούμενο και στους αδελφούς ότι θα σας παραδώσω την εικόνα μου, για να σας προστατεύει. Θα μπεις κατόπιν στη θάλασσα, θα περπατήσεις πάνω στα κύματα, κι έτσι θα καταλάβουν όλοι την εύνοια μου για το μοναστήρι σας.
    Έτσι κι έγινε! Ο π. Γαβριήλ περπάτησε πάνω στη θάλασσα σαν σε στερεά γη, παρέλαβε με ευλάβεια τη θαυματουργή εικόνα και επέστρεψε στην παραλία. Εκεί συγκεντρωμένοι όλοι οι μοναχοί της επιφύλαξαν τιμητική υποδοχή. Ύστερα την παρέλαβαν και την τοποθέτησαν στο Ιερό βήμα του καθολικού.

 Όταν την επομένη ο εκκλησιαστικός πήγε ν' ανάψει τα καντήλια, η εικόνα έλειπε. Ερεύνησε παντού και την ανακάλυψε στο τείχος, πάνω από την πύλη της μονής.

 Την επανάφεραν στο καθολικό, αλλά ή εικόνα έφυγε και πάλι. Αυτό επαναλήφθηκε πολλές φορές.

Τέλος, η Παναγία παρουσιάζεται στον γέροντα Γαβριήλ και του λέει:
- Να πεις στους αδελφούς να μη μ' ενοχλούν. Δεν ήρθα εδώ για να φυλάγομαι από σας, αλλά να σας φυλάω. Όσοι ζείτε στο Όρος τούτο ενάρετα, να ελπίζετε στην ευσπλαχνία του Υιού μου. Γιατί, όσο υπάρχει η εικόνα μου μέσα στη μονή σας, η χάρη και το έλεος Του θα σας επισκιάζουν πάντοτε.
    Ύστερα απ' αυτό οι μοναχοί έχτισαν παρεκκλήσι κοντά στην πύλη κι εκεί τοποθέτησαν την ιερή εικόνα. Πράγματι η Πορταΐτισσα, καθώς υποσχέθηκε, προστατεύει τη μονή και οικονομεί κάθε της ανάγκη.

 

Η νηστεία δεν είναι στέρηση — είναι ελευθερία. Τι διδάσκουν οι Άγιοι Πατέρες

 

Πολλοί βλέπουν τη νηστεία ως μια απλή αλλαγή διατροφής. Όμως στην παράδοση της Ορθόδοξης Εκκλησίας η νηστεία είναι κάτι πολύ βαθύτερο. Δεν είναι δίαιτα. Είναι σχολείο ζωής. Η νηστεία διδάσκει τον άνθρωπο να λέει «όχι» σε ό,τι τον απομακρύνει από τον Θεό και να καλλιεργεί ελευθερία στην καρδιά. Στο Κατά Ματθαίον Ευαγγέλιο ο Χριστός αποκαλύπτει ότι ορισμένοι πνευματικοί αγώνες νικιούνται «με προσευχή και νηστεία». Οι Άγιοι Πατέρες μίλησαν βαθιά για τη δύναμή της: Ο Βασίλειος ο Μέγας την ονομάζει «όπλο κατά των παθών». Ο Ιωάννης Χρυσόστομος διδάσκει ότι η αληθινή νηστεία δεν είναι μόνο αποχή από τροφές, αλλά και από την αμαρτία. Και ο Ισαάκ ο Σύρος την ονομάζει αρχή κάθε πνευματικού αγώνα. Όταν ο άνθρωπος νηστεύει με ταπείνωση και προσευχή, δεν χάνει — κερδίζει ελευθερία. Η νηστεία γίνεται δρόμος για να πλησιάσει η καρδιά τον Χριστό. «Νηστεία χωρίς αγάπη είναι δίαιτα. Νηστεία με Χριστό γίνεται ζωή.» «Δεν νηστεύουμε για να στερηθούμε… αλλά για να μάθουμε να αγαπάμε σωστά.»

Δημιουργία του κόσμου Επιστήμη και θεολογία

ΕΠΙΣΤΗΜΗ ΚΑΙ ΘΡΗΣΚΕΙΑ

Δημιουργία: Γιάννης Μπάλτος

Η αλήθεια του ανθρώπου συνδέεται αδιάρρηκτα με την υπόλοιπη υλική κτίση.

Η αλήθεια αυτή θεμελιώνεται στο ότι ο άνθρωπος δημιουργήθηκε από τον Θεό στο τέλος της Δημιουργίας και αφού είχε προηγηθεί η δημιουργία του υλικού κόσμου και όλου του ζωικού βασιλείου.

Είναι χαρακτηριστικό ότι στα γνωστικά συστήματα ο άνθρωπος εμφανίζεται πριν δημιουργηθεί ο υλικός και ο ζωικός κόσμος.

Στην Αγία Γραφή συμβαίνει το αντίστροφο.

Αυτό δηλώνει την εξάρτηση του ανθρώπου από όλη την προηγουμένη δημιουργία και ιδιαίτερα από το ζωικό βασίλειο. 

Η θεωρία της εξελίξεως, και εδώ άπτομαι ίσως ευαισθησιών, κανένα πρόβλημα δεν παρουσιάζει για τη θεολογία από την άποψη αυτή.

Αντίθετα είναι ευπρόσδεκτη κατά το ότι αποδεικνύει ότι ο άνθρωπος είναι άρρηκτα δεμένος με την υπόλοιπη υλική κτίση, καθώς και κατά το ότι η νοημοσύνη για την οποία τόσο πολύ καυχάται και με την οποία καθυποτάσσει και εκμεταλλεύεται την υλική κτίση, δεν αποτελεί αποκλειστικό ιδίωμα του ανθρώπου αλλά μόνο διαφορά βαθμού, όχι είδους, από τα ζώα, όπως παρατήρησε ο Δαρβίνος.

 Η θεωρία της εξελίξεως στη σοβαρή και όχι στη γελοιοποιημένη εκδοχή της, καταγωγή από τον πίθηκο κ.λπ., αναφέρεται όχι στο ποιος αλλά στο πώς δημιουργήθηκε ο κόσμος.

Και μόνο η σύγχυση των δύο αυτών ερωτημάτων, όπως συμβαίνει σε μια φονταμενταλιστική προσέγγιση της γραφής, μπορεί να αποτελέσει απειλή για τη χριστιανική πίστη.

Μια προσεκτική μελέτη των ομιλιών του Μ. Βασιλείου στην «Εξαήμερο» πείθει περί της εξελικτικής δημιουργίας των ειδών.

Θεολογία και βιολογία δεν έχουν λόγο να αντιδικούν στο ζήτημα αυτό.

Ιωάννης Ζηζιούλας, μητρ. Περγάμου, Ο άνθρωπος και το περιβάλλον: Ορθόδοξη θεολογική προσέγγιση

Οσία Μαρία η Αιγυπτία: Η συγκλονιστική Πορεία από την Αμαρτία στην Αγιότητα

 3.6 ΜΕΤΑΝΟΙΑ, Η ΥΠΕΡΒΑΣΗ ΤΗΣ ΑΜΑΡΤΙΑΣ 

Η ζωή της Οσίας Μαρίας της Αιγυπτίας είναι μία από τις πιο δυνατές μαρτυρίες μετανοίας στην ορθόδοξη παράδοση. Από μια ζωή μακριά από τον Θεό, οδηγήθηκε στην έρημο, στην άσκηση, στη συντριβή και τελικά στην αγιότητα. Στο βίντεο αυτό γνωρίζουμε την πορεία της, το βαθύτερο νόημα της μετάνοιας και το μήνυμα που αφήνει μέχρι σήμερα σε κάθε άνθρωπο που αναζητά αληθινή επιστροφή, ελπίδα και πνευματική αναγέννηση.

Δημιουργία του ανθρώπου

 1.3 Ο ΘΕΟΣ ΔΗΜΙΟΥΡΓΟΣ ΤΟΥ ΚΟΣΜΟΥ

Δημιουργία: Γιάννης Μπάλτος

Ο Θεός δημιουργεί τον άνθρωπο από ορατή και αόρατη φύση, με τα ίδια του τα χέρια κατ’ εικόνα και καθ’ ομοίωση, από τη γη, αφού διέπλασε το σώμα και αφού του έδωσε λογική και νοερή ψυχή με τη δική του πνοή, αυτό που αποκαλούμε θεία εικόνα∙ γιατί το “κατ’ εικόνα” φανερώνει τη νοερή και αυτεξούσια φύση, ενώ το “καθ’ ομοίωσιν” την κατά το δυνατό ομοίωση στην αρετή.

 Το σώμα και η ψυχή πλάστηκαν ταυτόχρονα, και όχι το ένα πρώτα και το άλλο ύστερα κατά τις φλυαρίες του Ωριγένη.

 Ο Θεός, λοιπόν, δημιούργησε τον άνθρωπο άκακο, ευθύ, ενάρετο, άλυπο, αμέριμνο, λαμπρυνόμενο με κάθε αρετή, στολισμένο με όλα τα αγαθά, σαν ένα δεύτερο κόσμο, μικρό σε μεγάλο, άλλον άγγελο, μικτό προσκυνητή, επόπτη της ορατής κτίσεως, μύστη της νοητής, βασιλιά των όσων βρίσκονται στη γη, βασιλευόμενο από πάνω, επίγειο και ουράνιο, πρόσκαιρο και αθάνατο, ορατό και νοούμενο, μέσον μεγαλείου και ταπεινότητος, τον ίδιο πνεύμα και σάρκα, σάρκα για την έπαρση, πνεύμα για τη χάρη, το πρώτο για να πάσχει από τη σάρκα και να θυμάται και να διαπαιδαγωγείται, το δεύτερο για να μένει με τη χάρη στον Θεό και να δοξάζει τον ευεργέτη, να φιλοτιμείται για το μεγαλείο, να περνά εδώ τη ζωή του, δηλαδή στην παρούσα φάση, και αλλού να εξέρχεται στον μελλοντικό αιώνα, και πέρας του μυστηρίου να θεώνεται με την τάση προς τον Θεό, να θεώνεται όμως με τη μετοχή στη θεία λάμψη και όχι να μεταβαίνει στη θεία ουσία.

 Ιωάννης Δαμασκηνός, Έκδοσις ακριβής της Ορθοδόξου πίστεως, 12 (26),

Μτφρ. Ν. Ματσούκας, Θεσσαλονίκη, 1976.

ΕΡΩΤΗΣΕΙΣ ΕΜΠΕΔΩΣΗΣ

Η ΔΗΜΙΙΟΥΡΓΙΑ ΤΟΥ ΑΝΘΡΩΠΟΥ από sam9