Η κατάκριση είναι μία από τις πιο ύπουλες αμαρτίες.
Πολλές φορές τη θεωρούμε ασήμαντη, όμως οι Άγιοι Πατέρες προειδοποιούν ότι μπορεί να σκοτίσει τον νου, να σκληρύνει την καρδιά και να απομακρύνει τη χάρη του Θεού από τη ζωή μας.
Η κατάκριση είναι μία από τις πιο ύπουλες αμαρτίες.
Πολλές φορές τη θεωρούμε ασήμαντη, όμως οι Άγιοι Πατέρες προειδοποιούν ότι μπορεί να σκοτίσει τον νου, να σκληρύνει την καρδιά και να απομακρύνει τη χάρη του Θεού από τη ζωή μας.
3.6 ΜΕΤΑΝΟΙΑ, Η ΥΠΕΡΒΑΣΗ ΤΗΣ ΑΜΑΡΤΙΑΣ
Η συγχώρηση δεν είναι ένδειξη αδυναμίας, αλλά μια πράξη ύψιστης πνευματικής νίκης.
Σύμφωνα με τη
διδασκαλία του Αγίου Ιωάννη του Σιναΐτη (συγγραφέα της
«Κλίμακος»), η υπέρβαση του εγωισμού και η απαλλαγή από τη μνησικακία απαιτούν
ψυχική δύναμη και αποτελούν μίμηση της αγάπης του Χριστού.
Η συγχώρεση λειτουργεί ως το πρώτο βήμα για τη θεραπεία της ψυχής, απελευθερώνοντάς σε από τα δεσμά του παρελθόντος.
Η πατερική γραμματεία
αναφέρει ότι όποιος διατηρεί έχθρα παραμένει προσκολλημένος στα πάθη, ενώ η
αληθινή μετάνοια οδηγεί στη γαλήνη.
3.6 ΜΕΤΑΝΟΙΑ, Η ΥΠΕΡΒΑΣΗ ΤΗΣ ΑΜΑΡΤΙΑΣ
3.6 ΜΕΤΑΝΟΙΑ, Η ΥΠΕΡΒΑΣΗ ΤΗΣ ΑΜΑΡΤΙΑΣ
3.6 ΜΕΤΑΝΟΙΑ, Η ΥΠΕΡΒΑΣΗ ΤΗΣ ΑΜΑΡΤΙΑΣ
Δημιουργία: Γιάννης Μπάλτος
Πολλοί
άνθρωποι, όταν αμαρτάνουν λυπούνται και στενοχωρούνται.
Η αληθινή όμως μετάνοια δεν είναι απλή
μεταμέλεια. Είναι ο πόνος της καρδιάς μας, που δεν ανταποκριθήκαμε στην αγάπη
του Θεού, δεν τιμήσαμε τον εαυτό μας και τους συνανθρώπους μας.
Την
επισφράγιση της συγχώρησης δίνει το μυστήριο της Εξομολόγησης.
Όπως
στο Βάπτισμα με τη μεσολάβηση του ιερέα πήραμε το φωτισμό του Αγίου Πνεύματος,
έτσι κι εδώ με τη μεσιτεία του παίρνουμε την άφεση με τη χάρη του Χριστού.
1.
Τα αμαρτήματά μας στην ουσία τα λέμε στο Θεό και αυτός συγχωρεί. Ο ιερέας είναι
ο μεσίτης και μέσω αυτού συγχωρούνται οι αμαρτίες μας με την ενέργεια του Αγίου
Πνεύματος. Οι ευχές του μυστηρίου προσδιορίζουν με σαφήνεια τη θέση του.
2.
Η ντροπή δεν πρέπει να γίνεται εμπόδιο. Ο ιερέας είναι κι αυτός αμαρτωλός, εξομολογείται
όπως εμείς, έχει κατανόηση και συμπάθεια.
3.
Η μετάνοια μας συμφιλιώνει με τον εαυτό μας και τους συνανθρώπους μας, γι’ αυτό
δεν πρέπει να την αναβάλλουμε.
4.
Να σκεφτόμαστε τη χαρά που αισθανόμαστε, όταν απαλλασσόμαστε από ό,τι μας
βαραίνει και τη χαρά που γίνεται από τη μετάνοιά μας στον ουρανό
(Λουκ. 15, 7)
και στην Εκκλησία, που ύστερα από την αυτοεξορία μας είμαστε και πάλι στην
αγκαλιά της.
5.
Αυτά που λέμε στον ιερέα δεν κοινολογούνται. Ασφαλίζονται με το απόρρητο της
Εξομολόγησης, που είναι κατοχυρωμένο και από την Εκκλησία και από την Πολιτεία.
Ο Πέτρος ρωτά
τον Ιησού αν αρκεί να συγχωρεί κανείς τον αδελφό του μέχρι επτά φορές.
Ο Ιησούς απαντά: «Δεν σου λέω μέχρι επτά φορές, αλλά μέχρι εβδομηκοντάκις επτά» (Ματθαίος 18:21-22), υποδηλώνοντας άπειρη συγχώρεση, και όχι απλώς έναν συγκεκριμένο αριθμό, τονίζοντας την απεριόριστη και ακούραστη φύση της συγχώρεσης, όπως και ο Θεός μας συγχωρεί.
3.6 ΜΕΤΑΝΟΙΑ, Η ΥΠΕΡΒΑΣΗ ΤΗΣ ΑΜΑΡΤΙΑΣ
Δημιουργία: Μπάλτος Ιωάννης
Η μετάνοια
των ανθρώπων είναι διάχυτη στην ιερή ιστορία.
Ακόμη,
σύστησε το μυστήριο της Μετάνοιας ή Εξομολόγησης, παραχωρώντας την άδεια, τη
δυνατότητα της άφεσης, στους αποστόλους και στους διαδόχους τους, όπως φαίνεται
και από τα παρακάτω κείμενα.
Για να
επανασυνδεθούν με το σώμα της Εκκλησίας, έπρεπε να μετανοήσουν δημόσια.
Αναπέμπονταν γι’ αυτούς ειδικές ευχές στη Θεία Λειτουργία και ύστερα από μακρά προπαρασκευή (συνήθως τη Μ. Σαρακοστή), έπαιρναν τη συγχώρηση από τον επίσκοπο και γίνονταν δεκτοί στη Λειτουργία της νύχτας του Πάσχα, τότε δηλ. που πανηγυρίζουμε τη νίκη του Κυρίου πάνω στην αμαρτία και το θάνατο.
Σχολικό
βιβλίο Θρησκευτικών Α΄ Λυκείου, Διδ. Εν. 24.
2.5 Η ΣΥΓΧΩΡΗΣΗ ΩΣ ΥΠΕΡΒΑΣΗ ΣΤΟΝ ΧΡΙΣΤΙΑΝΙΣΜΟ
Δημιουργία: Μπάλτος Γιάννης
Όταν ήμουν
ακόμα μαθητής, είχα έναν υπέροχο δάσκαλο. Μια μέρα είχαμε κουβεντιάσει για το
πόσο απαραίτητο είναι να μην κρατάμε θυμό μέσα μας, αλλά να κοιτάμε πως θα
απαλλαγούμε από αυτόν…
Μας πρότεινε, λοιπόν,
να φέρουμε όλοι μια πλαστική σακούλα και ένα μικρό σακί με πατάτες. Τον
κοιτάξαμε έκπληκτοι, αλλά είχαμε μάθει πως δεν αστειεύεται με κάτι τέτοια. Έτσι
την άλλη μέρα ο καθένας μας έφερε ό,τι μας είχε ζητήσει.
Τότε εκείνος λέει: – Κάθε φορά που αποφασίζετε να μην συγχωρέστε κάποιον, να παίρνετε
μια πατάτα, να γράφετε πάνω της το όνομα εκείνου και την ημερομηνία και να την
βάζετε μέσα στην πλαστική σακούλα.
Δεν πέρασε πολύς καιρός που
μερικές σακούλες ήταν αρκετά βαριές.
Μας είπε επίσης αυτή την σακούλα να την κουβαλάμε μαζί μας, όπου κι αν πηγαίνουμε.
Στο δρόμο, στο αυτοκίνητο, στο σχολείο, στα ψώνια παντού.
Καταλαβαίνεις γιατί έτσι;
Μ’ αυτό τον τρόπο ήθελε να μας
δείξει ότι δεν πρέπει να ξεχνάμε το βάρος που κουβαλάμε. Να έχουμε επίγνωση
κάθε στιγμή. Να το έχουμε μαζί μας ακόμα και στα μέρη που είναι κάπως… καθως
πρέπει. Για φαντάσου τώρα να έχεις μια σακούλα με πατάτες στην disco.
Όπως επίσης φαντάσου ότι αρκετές από αυτές τις πατάτες είχαν αρχίσει να σαπίζουν.
Για να μας θυμίζουν το τίμημα που έχουμε να πληρώσουμε για τον
αρνητισμό και τον πόνο μέσα μας, όταν δεν αποφασίζουμε να
συγχωρούμε.
Πάρα πολλές φορές σκεφτόμαστε πως το να συγχωρήσουμε κάποιον είναι ένα δώρο που του κάνουμε. Θαρρώ πως είναι το αντίθετο.
Είναι δώρο στον εαυτό μας. Απαλλασσόμαστε από ένα περιττό βάρος.
Την επόμενη φορά
λοιπόν που θα σκεφτείς πόσο δύσκολο είναι να συγχωρέσεις κάποιον θυμήσου: «Δεν είναι ήδη αρκετά βαριά η
σακούλα σου;»
2.5 Η ΣΥΓΧΩΡΗΣΗ ΩΣ ΥΠΕΡΒΑΣΗ ΣΤΟΝ ΧΡΙΣΤΙΑΝΙΣΜΟ
Η συγχώρηση, σύμφωνα με τη χριστιανική διδασκαλία, αποτελεί υπέρβαση του εγωισμού και της εκδίκησης και έκφραση της αγάπης προς τον Θεό και τον συνάνθρωπο.
Δημιουργία: Μπάλτος Γιάννης
Ο Ιησούς Χριστός, με το παράδειγμά Του, όπως στη συνάντηση με τη μοιχαλίδα, δείχνει ότι η συγχώρηση δεν είναι αδυναμία αλλά δύναμη που οδηγεί στη λύτρωση και στη μεταμόρφωση του ανθρώπου.
Στην Ορθόδοξη Εκκλησία, η συγχώρηση συνδέεται άρρηκτα με τη μετάνοια και τη θεία χάρη· δεν μπορούμε να ζητούμε τη συγχώρηση του Θεού χωρίς να συγχωρούμε τους άλλους.
Η άρνηση να συγχωρήσουμε σκληραίνει την ψυχή, ενώ η συγγνώμη καθαίρει και ανανεώνει τις σχέσεις μέσα στο Σώμα της Εκκλησίας.
Το Άγιο Πνεύμα δίνει στον άνθρωπο τη δύναμη να υπερβεί την υπερηφάνεια και να επαναφέρει την ειρήνη.
Η συγχώρηση, επομένως, είναι πράξη ελευθερίας, αναγέννησης και αγάπης που αποκαθιστά την ενότητα με τον Θεό και τον άνθρωπο, ανοίγοντας τον δρόμο προς τη σωτηρία.
Την δεύτερη Κυριακή του Τριωδίου, συνεχίζεται η πορεία μας προς την Σαρακοστή με μια ακόμη γνωστή σε όλους μας παραβολή, στην οποία εμφανίζεται ένας πλούσιος πατέρας να δέχεται με χαρά πίσω τον υιό του, ο οποίος είχε φύγει καιρό από το σπίτι και ζούσε με τρόπο άσωτο.
Ο πατέρας αυτός, συμβολίζει τον Κύριό μας, ο οποίος είναι πάντοτε έτοιμος να συγχωρήσει για οποιαδήποτε αμαρτία τα παιδιά του, δηλαδή εμάς και να τα εισάγει πάλι στην βασιλεία Του. Το σημαντικό στοιχείο στην παραβολή αυτή, όπως και σε αυτή του Τελώνου και του Φαρισαίου της πρώτης Κυριακής του Τριωδίου, είναι το γεγονός της μετάνοιας.
Με το παράδειγμα του ασώτου υιού, ο οποίος μετανόησε και επέστρεψε
στην αγκαλιά του πατέρα του λοιπόν, η εκκλησία μας μας καλεί και εμάς σε
μετάνοια ουσιαστική όπως αυτή του Ασώτου. Με τον π. Ευάγγελο Μαρκαντώνη