Κάθε πιστός διαλέγει ο ίδιος τη θεότητα που του αρέσει. Γι’ αυτό αυτή λέγεται «θεότητα της προτίμησης ».
Μπορεί, όμως, παράλληλα, να λατρεύει και άλλες θεότητες, τις οποίες θεωρεί εκφράσεις του θεού της προτίμησης.
Π.χ. ο πιστός του Σίβα θεωρεί τον Βίσνου, τη Ντέβι και άλλους θεούς εκφράσεις του Σίβα, όπως και ο πιστός του Βίσνου, τον Σίβα, Ντέβι κ.λπ. εκφράσεις του Βίσνου.
Αυτή η ιδέα αποδίδεται εικαστικά με το λεγόμενο «τριμούρτι». Π.χ. στο «Σίβα Τριμούρτι» έχομε στο κέντρο τον Σίβα και δεξιά και αριστερά του, ως δευτερεύουσες εκφράσεις του, τον Βίσνου και τον Μπράχμα.
Μεταξύ των κοινών στοιχείων στις θρησκείες του Ινδουισμού είναι ο ίδιος (σε μεγάλο ποσοστό) τρόπος λατρείας.
Αυτός είναι η λεγόμενη «πούτζα» που μπορεί να μεταφραστεί ως «τιμή» (του αγάλματος (μούρτι) της θεότητας).
Πρόκειται για την κυριότερη θρησκευτική πράξη της Ινδίας. Αυτή ξεκίνησε από τον 2ο αι. π.Χ. και βαθμιαία επικράτησε αντικαθιστώντας τη θυσία (που, ωστόσο, διατηρείται ακόμα σποραδικά).
Αποτελείται από πράξεις που αποτελούν απομίμηση της υποδοχής, της φροντίδας και του αποχαιρετισμού ενός φιλοξενούμενου.
Στους ναούς, όπου το άγαλμα δεν είναι φιλοξενούμενος αλλά ο κύριος, οι πράξεις που γίνονται από τους ιερείς, παίρνουν τη μορφή ενός τυπικού που αποτελείται από το ξύπνημα, το πρωϊνό λουτρό του κυρίου, την επάλειψη ή περίχυση με αρώματα ή διάφορα υγρά όπως γάλα, το ντύσιμό του κ.λπ.
Περιλαμβάνεται βέβαια και η προσφορά τροφής, λιβανιού, αναμμένου λυχναριού, λουλουδιών, περίχυση με υγρά όπως γάλα, λειωμένο βούτυρο, και άλλων πολύτιμων πραγμάτων.
Σημαντικό στοιχείο της λατρείας είναι η συνάντηση των ματιών του πιστού με τα μάτια του αγάλματος.
Στα σπίτια η «πούτζα» γίνεται αφού η οικογένεια καθαρθεί και περιλαμβάνει, ανάλογα και με τις δυνατότητες, περίπου τις ίδιες πράξεις.
Συχνά περιορίζεται στην προσφορά τροφών, λιβανιού και στην κυκλική περιφορά μπροστά από το άγαλμα (ή την εικόνα) ενός αναμμένου λυχναριού.
Εορταστικές εκδηλώσεις που αφορούν κάποια από τις θεότητες ή κάτι από τη ζωή της (π.χ. τα γενέθλια του Κρίσνα) υπάρχουν πάμπολλες στην Ινδία, κάποιες από τις οποίες έχουν πανινδική εμβέλεια.
«Μπάκτι» είναι η χρησιμοποίηση των διαφόρων μορφών του αισθήματος της αγάπης, που ξεκινούν από τη φιλία, την τρυφερότητα, τη στοργή κ.λπ. και φτάνουν στον έρωτα, ως μέσα για λατρεία αλλά και για ένωση με το θείο.
Η μπάκτι βρίσκεται κυρίως στη λατρεία του Κρίσνα, είτε αυτός θεωρείται αβατάρ του Βίσνου ή η κύρια προσωπική εμφάνιση του Μπράχμαν.
Παπαλεξανδρόπουλος Στυλιανός, 2019, ΕΚΠΑ.__