Για την Ορθόδοξη Χριστιανική πίστη, ο Ιησούς Χριστός είναι ο Υιός και Λόγος του Θεού, το δεύτερο Πρόσωπο της Αγίας Τριάδας. Είναι τέλειος Θεός και τέλειος άνθρωπος. Με την ενανθρώπησή Του ο Θεός προσλαμβάνει την ανθρώπινη φύση, χωρίς να παύει να είναι Θεός. Ο Χριστός γίνεται άνθρωπος «δι’ ημάς τους ανθρώπους και διά την ημετέραν σωτηρίαν».
Η ενανθρώπηση αποτελεί κεντρικό γεγονός της χριστιανικής πίστης. Ο Υιός του Θεού γεννιέται από την Παρθένο Μαρία και εισέρχεται στην ανθρώπινη ιστορία. Με τη ζωή και τη διδασκαλία Του φανερώνει στους ανθρώπους το θέλημα και την αγάπη του Θεού. Το μήνυμα του Χριστού καλεί τον άνθρωπο σε μετάνοια, αγάπη, συγχώρηση και κοινωνία με τον Θεό και τον συνάνθρωπο.
Ο Χριστός ονομάζεται Λυτρωτής, επειδή ελευθερώνει τον άνθρωπο από τη δουλεία της αμαρτίας και του θανάτου. Η λύτρωση δεν είναι απλώς απαλλαγή από μια τιμωρία, αλλά αποκατάσταση της σχέσης του ανθρώπου με τον Θεό και δυνατότητα συμμετοχής στη ζωή του Θεού. Η σωτηρία, επομένως, αφορά ολόκληρο τον άνθρωπο και αποτελεί καρπό της αγάπης και της χάρης του Θεού.
Κορυφαίο γεγονός του έργου του Χριστού είναι το Πάθος και ο Σταυρικός Του θάνατος. Ο Χριστός προσφέρει τον εαυτό Του από αγάπη για τον άνθρωπο. Ο Σταυρός, στην Ορθόδοξη παράδοση, δεν αποτελεί το τέλος, αλλά οδηγεί στην Ανάσταση. Με την Ανάστασή Του ο Χριστός νικά τον θάνατο και ανοίγει για τον άνθρωπο τον δρόμο προς τη ζωή.
Ο Χριστός είναι, επομένως, Σωτήρας, επειδή προσφέρει στον άνθρωπο τη δυνατότητα της σωτηρίας και της αιώνιας ζωής. Η σωτηρία δεν επιβάλλεται στον άνθρωπο, αλλά προϋποθέτει την ελεύθερη ανταπόκρισή του στην αγάπη του Θεού. Ο άνθρωπος καλείται να ζήσει σύμφωνα με το Ευαγγέλιο, να μετανοεί, να αγαπά και να συμμετέχει στη ζωή της Εκκλησίας.
Η Ανάσταση του Χριστού αποτελεί το θεμέλιο της χριστιανικής ελπίδας. Ο Χριστός, ως Λυτρωτής και Σωτήρας, φανερώνει ότι ο θάνατος δεν έχει τον τελευταίο λόγο και ότι ο άνθρωπος καλείται σε νέα ζωή και κοινωνία με τον Θεό.
Στην
ορθόδοξη χριστιανική παράδοση, η έννοια του «προσώπου» αποτελεί τον θεμέλιο
λίθο της ανθρωπολογίας και διακρίνεται ριζικά από την έννοια του «ατόμου».
Ενώ το άτομο
ορίζεται ως μια αυτάρκης και απομονωμένη βιολογική μονάδα που παραμένει
κλεισμένη στο «Εγώ» του, το πρόσωπο κατανοείται μόνο μέσα από τη σχέση και την
κοινωνία με το «Άλλο».
Ετυμολογικά (από το προς + ωψ,
δηλαδή στραμμένο προς τη θέα του άλλου), το πρόσωπο βρίσκει την αυθεντική του
ταυτότητα όχι στην αυτάρκεια, αλλά στο αγαπητικό άνοιγμα και την επικοινωνία.
Η βάση αυτής
της διδασκαλίας βρίσκεται στη βιβλική δημιουργία του ανθρώπου «κατ’ εικόνα και
καθ’ ομοίωσιν» του Τριαδικού Θεού.
Το «κατ’
εικόνα» αναφέρεται στα πνευματικά χαρίσματα με τα οποία προικίστηκε ο άνθρωπος:
το λογικό, το αυτεξούσιο (ελεύθερη βούληση) και τη δυνατότητα κοινωνίας. Το
«καθ’ ομοίωσιν» δεν είναι μια παγιωμένη κατάσταση, αλλά ο τελικός στόχος και
σκοπός της ανθρώπινης ύπαρξης: η θέωση, δηλαδή η ελεύθερη ένωση του ανθρώπου με
τον Θεό μέσω της αγάπης και της αρετής.
Ο άνθρωπος,
επομένως, γεννιέται ως βιολογικό άτομο, αλλά καλείται να αναγεννηθεί και να
ολοκληρωθεί ως πρόσωπο μέσα στην Εκκλησία. Πρότυπο αυτής της ύπαρξης είναι η
ίδια η Αγία Τριάδα, όπου τρία διαφορετικά Πρόσωπα συνυπάρχουν σε απόλυτη
ενότητα αγάπης, χωρίς να χάνουν την ετερότητά τους.
Αντίθετα, η
αμαρτία και η πτώση οδήγησαν στην εμφάνιση του «προσωπείου». Όπως αποτυπώνεται
στην απομάκρυνση του Αδάμ, ο άνθρωπος φόρεσε τη μάσκα της δικαιολογίας, του
φόβου και της συμβατικότητας, διασπώντας τις σχέσεις του με τον Δημιουργό και
τον συνάνθρωπο.
Το προσωπείο οδηγεί στον ατομικισμό, την εσωστρέφεια και την
ανελευθερία. Στον αντίποδα, το αυθεντικό πρόσωπο υπερβαίνει τον φόβο του
θανάτου και την απομόνωση μέσω της ανιδιοτελούς προσφοράς.
Στα ενενήντα εννέα του χρόνια, όταν οι περισσότεροι άνθρωποι θα σκέφτονταν την ανάπαυση, ο Όσιος Κυριακός πήρε ξανά τον δρόμο για την έρημο. Είχε ήδη πίσω του περισσότερες από οκτώ δεκαετίες μοναχικής ζωής, προσευχής, νηστείας και διακονίας. Κι όμως, εξακολουθούσε να αναζητά περισσότερη ησυχία και περισσότερο χώρο για τον Θεό.
Στις 29 Σεπτεμβρίου, η Ορθόδοξη Εκκλησία τιμά τη μνήμη του Οσίου Κυριακού του Αναχωρητού. Η ιστορία του αρχίζει στην Κόρινθο του πέμπτου αιώνα, όπου, πριν ακόμη συμπληρώσει τα δεκαοκτώ του χρόνια, άκουσε τα λόγια του Χριστού: «ἀπαρνησάσθω ἑαυτὸν… καὶ ἀκολουθείτω μοι». Λίγο αργότερα εγκατέλειψε την πατρίδα του και κατευθύνθηκε προς τα Ιεροσόλυμα.
Αυτό το επεισόδιο ακολουθεί τη μακρά πορεία του από τη μαθητεία κοντά στους Οσίους Ευθύμιο και Γεράσιμο μέχρι τη Λαύρα του Σουκά και τις ερήμους του Νατουφά, του Ρουβά και της Σουσακείμ. Πριν γίνει μεγάλος αναχωρητής, όμως, ο Κυριακός έμαθε να υπακούει, να κόβει ξύλα, να μεταφέρει νερό, να ετοιμάζει ψωμί, να φροντίζει ασθενείς και να υποδέχεται ξένους.
Ήταν αυστηρός με τον εαυτό του, αλλά πράος με τους άλλους. Αναζητούσε την απομόνωση χωρίς να χρησιμοποιεί την ησυχία ως δικαιολογία για να αγνοεί εκείνους που τον χρειάζονταν. Όταν άνθρωποι έφταναν μέχρι την έρημό του ζητώντας βοήθεια, προσευχόταν γι’ αυτούς. Και όταν η αδελφότητά του τον κάλεσε πίσω μέσα σε μια μεγάλη κρίση, άφησε την απομόνωση και επέστρεψε.
Μία από τις πιο εντυπωσιακές μαρτυρίες προέρχεται από τον ίδιο τον Κύριλλο τον Σκυθοπολίτη, μοναχό του έκτου αιώνα που γνώρισε τον Κυριακό στα βαθιά του γεράματα. Ο Κύριλλος διηγείται ότι τον επισκέφθηκε στη Σουσακείμ και είδε το λιοντάρι που φύλαγε το μικρό περιβόλι του γέροντα. Καταγράφει επίσης τη διήγηση για τη βροχή που ήρθε ύστερα από την προσευχή του, όταν το αποθηκευμένο νερό είχε τελειώσει.
Τα έκτακτα γεγονότα, όμως, δεν είναι το κέντρο της ζωής του. Το σημαντικότερο ήταν η επιμονή μιας πίστης που παρέμεινε προσανατολισμένη προς τον Θεό από τη νεότητα μέχρι τα βαθιά γεράματα.
Η ζωή του αφήνει ένα ερώτημα ιδιαίτερα επίκαιρο για εμάς:
Τι χρειάζεται να αφήσεις στην άκρη, ώστε να δώσεις περισσότερο χώρο στον Θεό χωρίς να γίνεις σκληρότερος απέναντι στους ανθρώπους γύρω σου;
Ο Όσιος Κυριακός μας δείχνει έναν δρόμο που ενώνει δύο πράγματα που συχνά χωρίζουμε: ησυχία και αγάπη. Αυστηρότητα με τον εαυτό μας, πραότητα με τους άλλους.
Το βιβλίο της Γένεσηςδεν είναι βιβλίο
κοσμολογίας ούτε βιολογίας.
Δε θέλει να δώσει γνώση του πώς δημιουργήθηκε
ο κόσμος, αλλά να θέσει κάποιες θεολογικές αρχές, με βάση τις οποίες προτείνει την κατανόηση του κόσμου, του
ανθρώπου και της σχέσης ανθρώπου-κόσμου και ανθρώπου-Θεού.
Τέτοιες
αρχές είναι π.χ. ότι δεν υπάρχουν πολλοί θεοί αλλά ένας, ότι τα άστρα, η γη, τα
ζώα, τα δέντρα κ.τ.λ. δεν είναι θεοί, αλλά δημιουργήματα, ότι ο άνθρωπος
ξεκίνησε από μια ζωή σχέσης με το Θεό, τον οποίο αποστράφηκε, κ.τ.λ.
Η Γένεση είναι
η πιο κοντινή στη δική μας σκέψη
κοσμογονία που μας έρχεται από τον αρχαίο κόσμο. Κατ’ αρχάς θεωρεί τον ουρανό,
τη γη και όσα περιέχονται σ’ αυτά –ουράνια σώματα, όρη, θάλασσες και όλα τα
όντα– ως απλά μέρη του σύμπαντος και όχι ως θεούς. Τα θεωρεί βέβαια
δημιουργήματα του Θεού κι όχι προϊόντα χαοτικών συμπτώσεων.
Επιπλέον,
μιλάει όχι για μάχες ή ενώσεις μεταξύ ανθρωπόμορφων θεών, που προκάλεσαν
κοσμικές ανακατατάξεις, αλλά για έναν αόρατο, υπερβατικό Θεό, κοσμικών
διαστάσεων, που με άυλα μέσα, με το λόγο του, δημιουργεί κλιμακωτά το σύμπαν, τη γη και τελικά τον άνθρωπο.
Κλιμακωτά: η
πρώτη διατύπωση της θεωρίας της εξέλιξης βρίσκεταιστη Βίβλο.
Κατά
κάποιους, ο Δαρβίνος, ως Εβραίος,
εμπνεύστηκε τη θεωρία της εξέλιξης διαβάζοντας το πρώτο κεφάλαιο της Γένεσης.
οι αναφορές της Γένεσης στα ίδια
τα γεγονότα της κοσμογονίας έχουν αναλογίες με τις προτάσεις τις
σύγχρονης επιστήμης για το πώς έγιναν τα πράγματα.
Το
αποκορύφωμα της αναλογίας ανάμεσα στη Γένεση και τη σημερινή επιστήμη
είναι η περιγραφή της δημιουργίας των γήινων όντων (κεφ. 1), που ακολουθεί μια
σειρά σχηματική βέβαια, αλλά επιστημονικά
σωστή: α) φυτά (χόρτα και δέντρα), β) από το
νερό «βγαίνουν» τα ερπετά, τα κήτη και τα πουλιά, γ) από τη γη «βγαίνουν»
θηλαστικά και δ) ο άνθρωπος.
Επίσης, η Γένεση και η χριστιανική παράδοση που την
ακολουθεί γνωρίζει τη βιολογική συγγένεια του ανθρώπου με τα ζώα: τόσο ο
άνθρωπος όσο και τα ζώα δημιουργήθηκαν «εκ της γης» (από το χώμα, τα υλικά της
γης
Η διαφορά είναι ότι, κατά τη Γένεση και τους χριστιανούς, ο
άνθρωπος δημιουργήθηκε «κατ’ εικόνα» (πνευματική) και «καθ’ ομοίωσιν» του Θεού.
Στην
Ορθόδοξη Εκκλησία, η αγιότητα δεν νοείται ως ατομικό κατόρθωμα ή μια απόμακτη
ηθική τελειότητα, αλλά ως ουσιαστική σχέση και μετοχή στη μοναδική αγιότητα του
Θεού. Όπως διακηρύσσεται στη Θεία Λειτουργία πριν από τη Θεία Κοινωνία, «Εἷς
ἅγιος, εἷς Κύριος, Ἰησοῦς Χριστός».
Ο μόνος
πραγματικά άγιος από τη φύση Του είναι ο Χριστός.
Ο άνθρωπος δεν γίνεται άγιος από μόνος του
πριν πλησιάσει το μυστήριο, αλλά αγιάζεται λαμβάνοντας τα «Άγια», δηλαδή
συμμετέχοντας στο Σώμα και το Αίμα του Κυρίου. Για τον λόγο αυτό, ήδη από τους
αποστολικούς χρόνους, όλα τα μέλη της Εκκλησίας καλούνται «άγιοι», όχι επειδή
είναι αλάνθαστοι, αλλά επειδή μετέχουν στον αγιασμό που χαρίζει η θυσία του
Χριστού.
Παράλληλα, η
Ορθοδοξία απορρίπτει κάθε «μαγική» ή επιφανειακή αντίληψη περί αγιότητας,
σύμφωνα με την οποία οι άγιοι παρουσιάζονται ως υπεράνθρωποι, θαυματοποιοί ή
μελλοντολόγοι για ώρα ανάγκης.
Οι άγιοι
υπήρξαν απλοί, καθημερινοί άνθρωποι με τις δικές τους αδυναμίες, χαρακτήρες,
ιδιοτροπίες και δυσκολίες. Ήταν ασθενείς, φτωχοί, παρεξηγημένοι ή διωκόμενοι,
οι οποίοι όμως αγίασαν διατηρώντας την αυθεντικότητά τους, δείχνοντας μετάνοια
και απόλυτη εμπιστοσύνη στο θείο θέλημα. Η άσκηση, επομένως, δεν αποτελεί
αυτοσκοπό ούτε πεδίο επίδειξης αρετών, αλλά το μέσο για την ευχαριστιακή
κοινωνία και την ταπείνωση.
Επιπλέον, η
Εκκλησία δεν λατρεύει τους αγίους, καθώς η λατρεία ανήκει αποκλειστικά στον
Τριαδικό Θεό, αλλά τους τιμά ως ζωντανά παραδείγματα αγάπης, αυταπάρνησης και
διαρκούς αγώνα. Οι προσευχές τους συντηρούν τον κόσμο και ενισχύουν την πίστη
των πιστών.
Τέλος, η
αγιότητα δεν είναι ένα κλειστό προνόμιο ούτε ένα απολίθωμα που ανήκει στο
παρελθόν. Αποτελεί έναν «ανοιχτό κήπο» και μια διαρκή, προσωπική κλήση προς
κάθε βαπτισμένο άνθρωπο, σε κάθε εποχή — τόσο στον 20ό όσο και στον 21ο αιώνα.
Μέσα από την αφανή καθημερινότητα, την αγάπη προς τον συνάνθρωπο και την
ταπείνωση, όλοι οι πιστοί καλούνται να γίνουν κοινωνοί του φωτός και της
χάριτος του Θεού.
ΔΙΑΔΡΑΣΤΙΚΟ ΠΑΙΧΝΙΔΙ
Η αγιότητα: πρόσκληση ζωής και κοινωνίας με τον Θεό
Ο
Χριστιανισμός, ως φορέας και ενσαρκωτής του
επαναστατικού περιεχομένου της, δεν μπορεί παρά να έχει δυναμικό χαρακτήρα. Το
γνώρισμα αυτό το αντλεί αφενός μεν από το μεγάλο ήρεμο «επαναστάτη» και ιδρυτή
του, το Χριστό, αφετέρου δε από την αγωνιστικότητα και το ηρωικό στοιχείο αυτών
που προσπαθούν να μεταφέρουν στη ζωή τους και στην κοινωνία το μήνυμα του
Χριστιανισμού. 0 απελευθερωτικός χαρακτήρας του Χριστιανισμού συνάγεται από το
ιδιαίτερο γνώρισμά του, που συγκεφαλαιώνεται στις λέξεις «ελευθερία» και
«αγάπη».
Τον
δυναμικό και απελευθερωτικό χαρακτήρα του Χριστιανισμού απέδειξαν περίτρανα
πρόσωπα και γεγονότα από την ιστορία της Εκκλησίας. Ο Χριστός με τη συμπεριφορά
του και με τη σταυρική θυσία.
Ακολουθούν
οι μαθητές του και Απόστολοι, οι οποίοι με τη δράση και το μαρτυρικό τέλος
τους εφάρμοσαν την παραπάνω υπόμνηση.
ΚΟΜΦΟΥΚΙΟΣ: Ο Σοφός Που Καθόρισε Τη Φιλοσοφία Της Αρχαίας Κίνας - Ντοκιμαντέρ, παρουσιάζουμε τη μορφή του Κομφούκιου και τις ιδέες που διαμόρφωσαν την κινεζική σκέψη για αιώνες.
Το ντοκιμαντέρ περνά μέσα από το όραμά του για την αρμονία, την ηθική και την κοινωνική τάξη σε μια περίοδο μεγάλων αλλαγών.
Αυτό το ντοκιμαντέρ για τον Κομφούκιο δείχνει καθαρά πώς οι διδασκαλίες του επηρέασαν την πολιτική, την εκπαίδευση και την καθημερινή ζωή στην αρχαία Κίνα. Μια απλή προσέγγιση για την κατανόηση της κληρονομιάς ενός από τους πιο σημαντικούς σοφούς στην ιστορία.
Αρχικά,
λέγοντας πίστη εννοούμε την εμπιστοσύνη σε κάποιον και τη βεβαιότητα για κάτι,
οι οποίες στηρίζονται σε αξιόπιστες μαρτυρίες. Αυτή η έννοια της πίστης
διαδραματίζει πρωταρχικό ρόλο
σε
όλες τις δραστηριότητες και τις διαπροσωπικές σχέσεις των ανθρώπων.
Σε δεύτερο επίπεδο, η πίστη παρατηρείται σε
όλες τις θρησκείες και αποτελεί τον συνδετικό κρίκο του πιστού με τον Θεό. Η θρησκευτική
πίστη είναι βασικό στοιχείο της πνευματικής ζωής και του πολιτισμού των λαών.
Σε
ένα άλλο επίπεδο τοποθετείται η χριστιανική πίστη, η οποία εννοιολογικά και
ουσιαστικά υπερβαίνει τα δύο προηγούμενα. Κι αυτό γιατί προϋποθέτει δύο
πρόσωπα∙ εκείνο του πιστού χριστιανού, ο οποίος νοείται ως «εικόνα» του Θεού, και εκείνο «του Θεού του ζώντος» (Ματθ. 16, 16).
Πίστη:
βεβαιότητα και αμφιβολία
Επειδή η
πίστη δεν είναι λογική βεβαιότητα αλλά προσωπική σχέση, και επειδή αυτή η
προσωπική σχέση είναι ακόμη πολύ ατελής στον καθένα μας κι έχει ανάγκη να
εξελίσσεται συνέχεια, είναι δυνατό να συνυπάρχει η πίστη με την αμφιβολία. Αυτά
τα δύο δεν αποκλείονται αμοιβαία. [...] Κι όμως η αμφιβολία καθαυτή δεν δείχνει
έλλειψη πίστης. Ίσως σημαίνει το αντίθετο – ότι η πίστη μας είναι ζωντανή και αυξανόμενη.
Περιεχόμενο της χριστιανικής πίστης
Το
περιεχόμενο της χριστιανικής πίστης είναι τα «δόγματα», δηλαδή οι υπέρ λόγον
αλήθειες, που πηγάζουν από την Αγία Γραφή και την Ιερά Παράδοση. Οι αλήθειες
αυτές περιέχονται συνοπτικά στο
Σύμβολο
της Πίστεως […].
Αναφέρονται
στον τριαδικό Θεό, στον Θεάνθρωπο Χριστό, στη δημιουργία του κόσμου και του
ανθρώπου με κύριο σκοπό τη σωτηρία του από τις συνέπειες του προπατορικού αμαρτήματος
και στην έσχατη πραγματικότητα, την ανάσταση των νεκρών και τη μέλλουσα
Βασιλεία
του
Θεού. Είναι ευνόητο ότι η χριστιανική πίστη προϋποθέτει την ανθρώπινη
ελευθερία, στην οποία και απευθύνεται ο Χριστός: «Όποιος θέλει να με ακολουθήσει, ας απαρνηθεί τον εαυτό του, ας
σηκώσει
το σταυρό του κι ας με
ακολουθεί»
(Μκ 8, 34).
Η
χριστιανική πίστη δεν είναι καρπός της ανθρώπινης διάνοιας∙ είναι η αβίαστη και
ελεύθερη στροφή της καρδιάς στο Θεό. Η πίστη, ακόμη, δεν είναι κατάργηση, αλλά
είναι υπέρβαση της λογικής, αφού καλεί τον άνθρωπο να συνειδητοποιήσει τα όριά
της
Στο πρώτο επεισόδιο της νέας μας σειράς ταξιδεύουμε στην αρχή της δημιουργίας. Βλέπουμε πώς ο Θεός δημιούργησε το φως, τον ουρανό, τη γη, τις θάλασσες, τα φυτά, τα ζώα και στο τέλος τον άνθρωπο.
Η δημιουργία μάς φανερώνει τη δύναμη, τη σοφία και την απέραντη αγάπη του Θεού.
Γιατί ο Θεός δημιούργησε τον άνθρωπο; Ποιος είναι ο πραγματικός σκοπός της ζωής μας;
Στο τρίτο επεισόδιο της σειράς «Αγία Γραφή» μαθαίνουμε ότι ο άνθρωπος δημιουργήθηκε κατ’ εικόνα και καθ’ ομοίωση του Θεού. Δημιουργήθηκε από αγάπη, για να ζει κοντά στον Θεό, να αγαπά τους συνανθρώπους του και να φροντίζει ολόκληρη τη δημιουργία.
Παρακολουθήστε το βίντεο μέχρι το τέλος και ανακαλύψτε γιατί κάθε ανθρώπινη ζωή έχει μοναδική αξία και αιώνιο σκοπό.
Ο άνθρωπος είναι
πνευματικό ον και νιώθει μια εσωτερική ανάγκη για το απόλυτο και το αιώνιο. Η
αναζήτηση του Θεού προέρχεται από την ανάγκη του να βρει νόημα στη ζωή, να
απαντήσει σε υπαρξιακά ερωτήματα, όπως η δημιουργία, ο σκοπός της ζωής και ο
θάνατος, καθώς και να βρει ελπίδα και σωτηρία.
Η αναζήτηση και η προσέγγιση του Θεού προϋποθέτει την υπέρβαση των
φραγμών που θέτει ο ανθρώπινος εγωισμός καθώς και τηνκάθαρσητης ψυχής από τα πάθη. Τότε αρχίζει να υλοποιείται αυτή η αναζήτηση.
Τότε η έντονη επιθυμία της επικοινωνίας και της συνάντησης ανθρώπου και θεού
επιτυγχάνεται στiς ανώτερες πνευματικές σφαίρες της γνήσιας θρησκευτικότητας, της
προσευχής, της λατρείας.
Όλοι οι άνθρωποι αναζητούν τον Θεό. Ακόμη κι εκείνοι
που τον απορρίπτουν. Η αναζήτηση του Θεού είναι μια βαθειά υπαρξιακή ανάγκη,
που είναι έμφυτη στον άνθρωπο.
Ας μη λησμονούμε ότι η πίστη στο Θεό -ως σχέση εμπιστοσύνης-
αποτελεί προσωπικό βίωμα κι οπωσδήποτε προκύπτει μέσα από την
προσωπική αναζήτηση.
Η αναζήτηση αυτή δεν αποτελεί μια στατική
κατάσταση ή ένα γεγονός που συμβαίνει μια φορά στη ζωή του ανθρώπου.
Διαρκεί και επαναλαμβάνεται όσο διαρκεί η ανθρώπινη ζωή! Είναι μια δυναμική και
ασταμάτητη προσπάθεια σε ολόκληρη τη ζωή κάθε ανθρώπου και έχει άμεση σχέση με
την αυτογνωσία!
Η
αναζήτηση του Θεού είναι έμφυτη και πηγάζει από τα βάθη της ανθρώπινης ύπαρξης.
Κάθε άνθρωπος αναζητεί τον Θεό, ακόμη κι εκείνοι που τον απορρίπτουν.
Η αναζήτηση του Θεού μοιάζει πολύ με το ψάξιμο στο σκοτάδι.
Πολύ περισσότερο εκφράζει την πορεία μιας σχέσης και οπωσδήποτε είναι
επίπονη διαδικασία.
Περνά από την αμφισβήτηση, το διάλογο, την αποδοχή
και ολοκληρώνεται στην αποδοχή του θελήματος του Θεού και την έμπρακτη αγάπη
προς τον πλησίον.
Στο βιβλίο της γένεσης το
κεφάλαιο 2 , στίχοι 4-25 αναφέρεται στη δημιουργία από το Θεό του πρώτου
ανθρώπινου ζευγαριού.
Αναφέρεται
στη διάκριση του ανθρώπου από τα ζώα κατά ένα βασικό χαρακτηριστικό: Είναι δημιούργημα κατ’ εικόνα και καθ’ ομοίωσιν του Θεού.
Το κατ’ εικόνα δηλώνει μία αμετακίνητη σχέση μεταξύ Θεού και ανθρώπου, σχέση
πατέρα και παιδιού.
Ο άνθρωπος γίνεται συνδημιουργός και έχει την
δυνατότητα να κυριαρχήσει στην κτίση. Ενώ στο καθ’ ομοίωσιν το δημιούργημα
τείνει να γίνει θεός κατά χάρη, να φτάσει στην τελείωση, στη θέωση, να μοιάσει
τον Θεό.
Η συμβολική αυτή διήγηση
γίνεται με ποιητική εικονολογία: Ο κόσμος ως
δώρο του Θεού στον άνθρωπο έχει εικόνα κήπου (παραδείσου) με διάφορα δέντρα.
Αυτός ο παράδεισος έχει στη μέση ένα δέντρο ξεχωριστό, που
τρώγοντας του καρπούς του χαρίζει ζωή αθάνατη – ονομάζεται το ξύλον της ζωής (….και το ξύλον της ζωής
εν μέσω του παραδείσου. Γεν. 2,9) .
Υπάρχει και δεύτερο
ξεχωριστό δέντρο στη μέση επίσης του παραδείσου, που τρώγοντας του καρπούς του οδηγεί στη γνώση
του καλού και του κακού.
Το
δεύτερο αυτό δέντρο(το ξύλον του γιγνώσκειν καλόν και πονηρόν) εξαιρείται από την ευλογία, οι καρποί του δεν
είναι προσφορά του Θεού στον άνθρωπο. Αντίθετα ο Θεός
προειδοποιεί τους πρωτόπλαστους: η αν ημέρα φάγητε απ’ αυτού θανάτω αποθανείσθε.
Είναι το δέντρο που σαφώς εικονίζει τη δυνατότητα της ελευθερίας,
την δυνατότητα του αυτεξούσιου που χάρισε ο Θεός στον άνθρωπο.
Ο Θεός δεν απαγόρευσε στους
ανθρώπους να φάνε από τους καρπούς του
δέντρου της γνώσης του καλού και του κακού.
Μόνον τους προειδοποιεί: Όλοι οι άλλοι καρποί είναι δώρο και δημιουργούν σχέση με τον
ίδιο τον δημιουργό.
Η τροφή των καρπών της γνώσης του καλού και του κακού δεν είναι
δώρο , δεν είναι σχέση , είναι όμως ανοιχτή δυνατότητα. Με την τροφή αυτών των καρπών το δημιούργημα
του Θεού αυτονομείται θεωρώντας ότι θα κατέχει την αιτία και τον σκοπό της
ύπαρξής του.
Η επιλογή της τροφής του καρπού που δεν είχε ευλογηθεί από το Θεό
δεν έγινε από πρωτοβουλία του ανθρώπου. Το πρωτόπλαστο ζευγάρι ξελογιάζεται από
το φίδι.
ήταν άγγελος που εξέπεσε;
ήταν ο πειρασμός; ή
η λογική της αυτονομίας;
Διαψεύδει
τον Θεό και τον συκοφαντεί (διαβάλει –διάβολος) και λέει στην γυναίκα που είχε
αρκετούς αρχικούς ενδοιασμούς: όχι βέβαια! Δεν θα πεθάνετε. Ήξερε όμως ο Θεός ότι την
ημέρα που θα φάτε από αυτό, θα ανοίξουν τα μάτια σας και θα γίνετε σαν θεοί
γνωρίζοντας το καλό και το κακό.
Μόλις οι πρωτόπλαστοι
έφαγαν από τον καρπό αυτού του δέντρου αμέσως κατάλαβαν ότι ήταν γυμνοί. Έραψαν
τότε φύλλα συκιάς και έφτιαξαν καλύμματα για σκεπάσουν την γύμνια τους.
Με όρους μυθοπλαστικού ρεαλισμού η συμβολική
εικονολογία περιγράφει τον Θεό σε
περίπατο, το δειλινό, μέσα στον παράδεισο.
Ο Αδάμ και η Εύα ακούνε τα βήματα του Θεού,
και κρύβονται μέσα στα δέντρα. Αλλά ο Θεός καλεί τον Αδάμ, τον καλεί, με την
ίδια οικειότητατων διαλόγων που είχε και πριν μαζί του:
Που είσαι Αδαμ; Ο Αδάμ εμφανίζεται και απαντάει:
-Άκουσα τη φωνή σου που περπατούσες στον παράδεισο και φοβήθηκα
επειδή είμαι γυμνός , γι’ αυτό κρύφτηκα.
-Και ποιος σε πληροφόρησε ότι είσαι
γυμνός; Εκτός και αν έφαγες από τους καρπούς του μόνου δέντρου που τη βρώση των
καρπών του σου συνέστησα να αποφύγεις.
Η
λανθασμένη απόφαση άρνησης του δημιουργού του από μέρους του ανθρώπου, επέσυρε
την διακοπή της σχέσης τους.
Εξέπεσε ο άνθρωπος σε βασανιστική για τον ίδιο δυσαρμονία
σχέσης με τη φύση και τους συνανθρώπους
του, ο βίος του κυριαρχήθηκε από μόχθο και οδύνη, με οριστική κατάληξη τον
θάνατο. Η τιμωρία συμπεριέλαβε ολόκληρη
την ανθρωπότητα και την κτίση.
Τελειώνοντας
ας δούμε τι σημαίνουν τα ονόματα: Το όνομα Αδάμ δήλωνε
γενικά τον χοϊκό (από χώμα) άνθρωπο, τον άνθρωπο γενικά και όχι ένα άτομο, όχι
τον πρωτόπλαστο άντρα.Και τον όνομα Εύα δήλωνε
τη ζωή , τη ζωτική λειτουργία της μητρότητας, το χάρισμα κάθε γυναίκας (Γεν. 3, 20: και εκάλεσεν Αδάμ το όνομα της
γυναικός αυτού ΖΩΗ, ότι αυτή μήτηρ πάντων των ζώντων).
Για το μάθημα της Β' Λυκείου, με την βοήθεια του Notebook LM k' Canva.
Τα τρία πρόσωπα της Άγιας Τριάδος είναι μεν τρία,
αλλά δεν είναι ανεξάρτητα μεταξύ τους. Δεν υπάρχουν το
καθένα για τον εαυτό του, έχουν ενότητα ζωής, θελήματος, ενέργειας.
Και μια ιδιαίτερη σχέση συνδέει μεταξύ των τα τρία αυτά πρόσωπα.
Έτσι, ο Πατήρ είναι
αγέννητος, ο ίδιος γεννά όμως τον Υιόν αχρόνως. Ο Υιός γεννάται εκ τού Πατρός και το Άγιον Πνεύμα εκπορεύεται από τον Πατέρα.
Και τα τρία πρόσωπα έχουν
την θεότητα σε όλη της την έκταση.
Γι' αυτό
ομολογούμε στο «Σύμβολο της Πίστεως» ότι ο Υιός είναι ομοούσιος με
τον Πατέρα, δηλ. ίσος, είναι Θεός όπως είναι ο Πατέρας. Το ίδιο
είπαν οι Πατέρες και για το Άγιον Πνεύμα. Επομένως, με το να είναι
πρόσωπα ο Πατέρας, ο Υιός και το Άγιον Πνεύμα σημαίνεται η ξεχωριστή υπαρκτική
οντότητα τού καθενός και με το να είναι ομοούσια τα πρόσωπα αυτά
σημαίνεται η ενότητα των.
Δεν υπάρχει παρόμοιο πρότυπο αλλού. Όταν π.χ. έχουμε
εμπρός μας τον Νίκο, τον Γιάννη και τον Αντώνη, και οι τρεις τους είναι της
ίδιας ουσίας, δηλ. άνθρωποι, αλλά έχουν ξεχωριστή θέληση, ξεχωριστή
σκέψη, ξεχωριστή ενέργεια. Είναι τρεις άνδρες και όχι ένας.
Στην περίπτωση
όμως των τριών προσώπων της Αγ. Τριάδος δεν συμβαίνει το ίδιο.
Εκεί υπάρχουν τρία πρόσωπα, αλλά με μια ουσία και θέληση και
ενέργεια. Κανείς από τους
τρεις δεν ενεργεί ποτέ χωριστά, χωρίς
τους άλλους δύο. Δεν είναι τρεις
θεοί, αλλά ένας.
Στη ζωή αυτή ένας πατέρας και ένας γιός έχουν
διαφορά στην ηλικία. Ο πατέρας είναι μεγαλύτερος στην ηλικία από το γιό του.
Δεν συμβαίνει το ίδιο με τον Θεό Πατέρα και το
Χριστό. Για το Χριστό πιστεύουμε ότι«δεν
υπήρξε χρόνος πού δεν υφίστατο». Το ίδιο ισχύει και για το Άγιον Πνεύμα.
Και τα τρία
πρόσωπα είναι το καθένα πλήρης και τέλειος Θεός. Κανείς δεν έχει περισσότερη θεότητα ή λιγότερη θεότητα από
τον άλλο.
Ο Θεός στον οποίο πιστεύω είναι ένας, όχι
πολλοί. Ο Χριστιανισμός ανήκει στις
μονοθεϊστικές θρησκείες. Η τριαδικότητα τού Θεού δεν θίγει την μονοθεΐα. Γιατί στην Αγία Τριάδα έχουμε τρία μεν πρόσωπα και υποστάσεις, αλλά
ένα Θεό.
ΤΑ ΠΡΟΣΩΠΙΚΑ ΙΔΙΩΜΑΤΑ
Τα τρία πρόσωπα της Αγίας Τριάδας έχουν τα προσωπικά τους
ιδιώματα.
Ο Πατέρας είναι αγέννητος, ο Υιός «γεννάται»
προαιώνια
από τον Πατέρα, και το Άγιο Πνεύμα εκπορεύεται προαιώνια από τον Πατέρα.
Η ουσία του Θεού είναι απρόσιτη και ακατάληπτη, αλλά
οι ενέργειές Του είναι μεθεκτές (μπορεί ο άνθρωπος να μετάσχει σ' αυτές) με βάση το λογικό και με προϋπόθεση την πίστη.
Τι συμβαίνει πραγματικά την ώρα του Αγίου Βαπτίσματος;
Γιατί ο ιερέας φυσά στο πρόσωπο του βαπτιζομένου; Τι σημαίνουν η απόταξη του Σατανά και η σύνταξη με τον Χριστό; Γιατί γίνεται η τριπλή κατάδυση στην κολυμβήθρα; Τι συμβολίζουν το λάδι, το Άγιο Χρίσμα, το λευκό ένδυμα, ο Σταυρός και η τριπλή περιφορά;
Πίσω από κάθε λόγο και κάθε πράξη του Μυστηρίου κρύβεται ένα βαθύ πνευματικό νόημα.
Το Βάπτισμα δεν είναι απλώς μια όμορφη οικογενειακή στιγμή ούτε μια τελετή που μένει στο παρελθόν. Είναι νέα γέννηση «ἐξ ὕδατος καὶ Πνεύματος», ένωση με τον θάνατο και την Ανάσταση του Χριστού και η αρχή της ζωής του ανθρώπου μέσα στην Εκκλησία.
Σε αυτό το βίντεο ακολουθούμε, βήμα προς βήμα, την ακολουθία του Αγίου Βαπτίσματος και προσπαθούμε να γνωρίσουμε το νόημα όσων βλέπουμε και ακούμε.
Το βίντεο βασίστηκε στο βιβλίο «Γνώρισόν μοι, Κύριε – Στοιχεία σύγχρονης λειτουργικής κατήχησης», Εκδόσεις Θεσβίτης. Για όποιον επιθυμεί να γνωρίσει βαθύτερα τα Μυστήρια και τη λατρευτική ζωή της Εκκλησίας, το βιβλίο αποτελεί έναν χρήσιμο οδηγό λειτουργικής κατήχησης.
Πληροφορίες για το βιβλίο «Γνώρισόν μοι, Κύριε»
ΟΘεόςείναι απρόσιτος στην ουσία του και
μεθεκτός στις ενέργειες του.
Αυτό σημαίνειότιο Θεός είναι
άγνωστος στην ουσία του και γνωστός με τις ενέργειες του προς τον κόσμο.Δεν έχουμε τη δυνατότητα να
προσδιορίσουμε την ουσία του Θεού, η
οποία είναι απρόσιτη και αμέθεκτη. Το μυστήριο της ύπαρξης και της ουσίας του
Θεού παραμένει απρόσιτο και ακατάληπτο και η γνώση του είναι αδύνατη.
Μέσω των ενεργειών του όμως μπορούμε
να τον γνωρίσουμε.
Για το μάθημα της Β' Λυκείου, με την βοήθεια του Notebook LM k' Canva.
Για το μάθημα της Β' Λυκείου, με την βοήθεια του Notebook LM k' Canva.
Η αναζήτηση του Θεού είναι έμφυτη και πηγάζει από τα βάθη της ανθρώπινης ύπαρξης, αγγίζοντας ακόμα και όσους τον απορρίπτουν.
Η παρομοίωσή της με «ψάξιμο στο σκοτάδι» αναδεικνύει τον επίπονο χαρακτήρα αυτής της διαδρομής, η οποία εκφράζεται ως η εξέλιξη μιας ζωντανής σχέσης:
Τα στάδια της διαδρομής: Η πορεία περνά διαδοχικά από την αμφισβήτηση, τον διάλογο και την αποδοχή.
Ο τελικός προορισμός: Ολοκληρώνεται στην ευθυγράμμιση με το θέλημα του Θεού και εκδηλώνεται ως έμπρακτη αγάπη προς τον πλησίον
Σε αυτή τη μαθησιακή διαδικασία κυριαρχούν οι προβληματισμοί και η κατάθεση προσωπικών βιωμάτων, όπου τα ερωτήματα υπερέχουν των δογματικών διαπιστώσεων και δεν υπάρχουν «σωστές ή λάθος» απαντήσεις
Η Αγία Σοφία και οι τρεις θυγατέρες της, Πίστη, Ελπίδα και Αγάπη, μας άφησαν μία από τις πιο συγκλονιστικές ιστορίες της χριστιανικής παράδοσης.
Στα χρόνια του Ρωμαίου αυτοκράτορα Αδριανού, οι τρεις μικρές κόρες της Σοφίας κλήθηκαν να αρνηθούν την πίστη τους στον Χριστό. Ήταν μόλις 12, 10 και 9 ετών. Παρέμειναν όμως σταθερές μέχρι το τέλος.
Και πίσω τους στεκόταν η μητέρα τους.
Μια μητέρα που είδε και τις τρεις κόρες της να μαρτυρούν, τις ενταφίασε και παρέμεινε για τρεις ημέρες κοντά στους τάφους τους, μέχρι που παρέδωσε ειρηνικά την ψυχή της στον Θεό.
Η ιστορία τους δεν μιλά μόνο για το μαρτύριο. Μιλά για όσα μπορούν να κρατήσουν έναν άνθρωπο όρθιο όταν όλα γύρω του καταρρέουν:
Πίστη. Ελπίδα. Αγάπη.
Τρία ονόματα που έγιναν τρόπος ζωής.
Και μια μητέρα, η Σοφία, που τα δίδαξε πρώτα με τη δική της ζωή.
Η Εκκλησία τιμά τη μνήμη της Αγίας Σοφίας και των Αγίων Μαρτύρων Πίστεως, Ελπίδος και Αγάπης στις 17 Σεπτεμβρίου.
Στις 17 Σεπτεμβρίου, η Αγία μας Εκκλησία τιμά τη μνήμη της Αγίας Σοφίας και των τριών θυγατέρων της, των Αγίων Μαρτύρων Πίστεως, Ελπίδος και Αγάπης.
Μια μητέρα και τρία μικρά κορίτσια που στάθηκαν με απαράμιλλη γενναιότητα μπροστά στο μαρτύριο και δεν αρνήθηκαν τον Χριστό. Τα ονόματα των τριών θυγατέρων δεν είναι τυχαία. Πίστη, Ελπίδα και Αγάπη αποτελούν τις τρεις μεγάλες αρετές που αναφέρει ο Απόστολος Παύλος: «νυνὶ δὲ μένει πίστις, ἐλπίς, ἀγάπη, τὰ τρία ταῦτα».
Στο σημερινό βίντεο θα γνωρίσουμε τη συγκλονιστική ζωή της Αγίας Σοφίας και των τριών θυγατέρων της, θα μιλήσουμε για την ομολογία της πίστεώς τους, για το μαρτύριο που υπέστησαν και για το βαθύ πνευματικό μήνυμα που αφήνει μέχρι σήμερα η θυσία τους.
Η Αγία Σοφία δεν στάθηκε μόνο ως μητέρα δίπλα στα παιδιά της. Έγινε μαζί τους μάρτυρας του Χριστού και παράδειγμα ακλόνητης πίστης, υπομονής και εμπιστοσύνης στον Θεό.
Ας ζητήσουμε με ταπείνωση τις πρεσβείες της Αγίας Σοφίας και των Αγίων θυγατέρων της, Πίστεως, Ελπίδος και Αγάπης, ώστε ο Κύριος να ενισχύει κάθε άνθρωπο που δοκιμάζεται, κάθε οικογένεια που περνά δυσκολίες και κάθε ψυχή που αναζητά δύναμη και ελπίδα.
.jpg)
