Η πρώτη μικρού μήκους ταινία του Γιώργου Ζώη που συμμετείχε στο επίσημο διαγωνιστικό πρόγραμμα του φεστιβάλ Βενετίας το 2010, τιμήθηκε με 6 βραβεία στο φεστιβάλ Δράμας και επιλέχθηκε ως η καλύτερη μικρού μήκους ταινία της χρονιάς από την Ελληνική Ακαδημία Κινηματογράφου.
Το «Casus Belli» γυρίστηκε στην Αθήνα το 2010, όταν η οικονομική κρίση είχε ήδη κάνει αισθητή την παρουσία της και απλώθηκε σαν συννεφιά πάνω από την καθημερινή ζωή των κατοίκων της. Όσο κλισέ κι αν ακούγεται, αυτό ακριβώς καταφέρνει κι αποτυπώνει ο Ζώης στην ταινία του, με έναν τρόπο εντελώς διαφορετικό από εκείνον που θα περίμενε κανείς.
Αποποιημένο από την μιζέρια και την κατήφεια, η ταινία διατηρεί έναν ιδιαίτερα τολμηρό ρυθμό, που μέσα στην στατικότητα στέκεται σαν ένας παρατεταμένος βόμβος, έτοιμος να προκαλέσει μια μεγάλη έκρηξη. Μια τεράστια έκρηξη για την ακρίβεια.
Πολυσυζητημένη ταινία βασισμένη στο ομώνυμο πολύκροτο μυθιστόρημα του Denis Didero Επίσημη Συμμετοχή στο Φεστιβάλ Βερολίνου Γαλλία, στα τέλη του 1700. Γεννημένη σε μια αστική οικογένεια, η Suzanne είναι μια όμορφη νεαρή με μεγάλο ταλέντο στην μουσική. Πιστή χριστιανή η ίδια, αντιδρά όταν οι γονείς της αποφασίζουν να την κλείσουν χωρίς την θέλησή της σε μοναστήρι για να γίνει καλόγρια. Η Suzanne αρχικά πολεμά τους καταπιεστικούς κανόνες της μονής, αλλά όταν ανακαλύπτει πως είναι νόθο παιδί της μητέρας της, αναγκάζεται να πάρει τους όρκους της μοναχής. Ο θάνατος της ηγουμένης που μέχρι τότε την προστάτευε είναι καταλυτικός στην απόφασή της να αποσύρει τον όρκο της μοναστικής ζωής. Η νέα ηγουμένη αποδεικνύεται σαδίστρια και σκληρή τιμωρώντας την Suzanne, φτάνοντας να της στερεί φαγητό και ρούχα. Σύντομα, ως μαύρο πρόβατο, μεταφέρεται σε άλλη μονή, όπου η ηγουμένη αυτή την φορά αναπτύσσει ένα πρωτόγνωρο, παθιασμένο δέσιμο μαζί της. http://www.sevenspot.gr/
Η διαπίστωση του Αριστοτέλη (Όλοι οι άνθρωποι από τη φύση τους επιθυμούν να γνωρίζουν). (Μετά τα φυσικά Α' 980α) έχει επικυρωθεί από την πανανθρώπινη πείρα.
Στα πλαίσια αυτής της έμφυτης επιθυμίας να γνωρίσουμε την αλήθεια εντάσσεται και η τάση για αναζήτηση του Θεού. Από τη φύση του ο άνθρωπος έχει αυτήν τη θεμελιώδη ροπή και αυτήν την επιθυμία περιγράφει ο ιερός Αυγουστίνος , όταν γράφει: «ανήσυχη, ω Θεέ, είναι η ψυχή μου μέχρι να αναπαυθεί σε Σένα, που με έπλασες»(Εξομολογήσεις).
Εξάλλου, κατά μία ψυχολογική ερμηνεία, η ύπαρξη έμφυτων τάσεων, ορμών και αναγκών στον άνθρωπο δικαιολογείται μόνο εφόσον υπάρχουν οι αντίστοιχες πραγματικότητες που τις ικανοποιούν. Έτσι και η έμφυτη ορμή προς αναζήτηση του Θεού, που εκδηλώνεται ως θρησκευτικότητα, σημαίνει ότι υπάρχει η αντίστοιχη πραγματικότητα που ικανοποιεί αυτήν την έμφυτη τάση.
Στόχοι: έκφραση, επιχειρηματολογία, βιωματικότητα, εμβάθυνση σε ένα πρόβλημα, λήψη αποφάσεων, τεχνικές πειθούς. Χώρος: εσωτερικός Υλικά: δεν απαιτούνται ________________________________________________________ Δημιουργούνται δύο παράλληλες σειρές από τους μαθητές αφήνοντας στη μέση ένα διάδρομο. Αυτός είναι ο διάδρομος συνείδησης ενός χαρακτήρα που είναι σε δίλημμα. Αυτός περνά μέσα από το διάδρομο και οι δύο πλευρές προσπαθούν να τον πείσουν να πάρει την απόφαση που αυτοί προκρίνουν. Ζητείται από τους συμμετέχοντες των δύο πλευρών να βρουν επιχειρήματα και να εκφράσουν με τέτοιο τρόπο ώστε να παριστάνουν πραγματικά τη συνείδηση του χαρακτήρα. 'Αρα, δεν επιτρέπονται οι φωνές. Αντίθετα, πρέπει να είναι επιβλητικοί, όταν προσπαθούν να τον πείσουν. Αφού ο χαρακτήρας περάσει από το διάδρομο, λέει την απόφασή του, και τη δικαιολογεί. Φυσικά, δημιουργείται ένταση, αλλά αυτό είναι το ζητούμενο, γιατί έτσι, όλοι βιώνουν και εμβαθύνουν στο πρόβλημα. Απόσπασμα από το βιβλίο " Εκπαιδευτικοί εν δράσει" του Μάριου Κουκουνάρα. Παράδειγμα
Είσαι γιατρός και εργάζεσαι σε ένα νοσοκομείο. Τον τελευταίο καιρό
περιθάλπεις μία ασθενή, τη Δανάη, που έχει σοβαρό πρόβλημα με τα νεφρά της και
χρειάζεται επειγόντως μεταμόσχευση.
Ο σύντροφός της, ο Παύλος, βλέποντας την αγαπημένη του να χειροτερεύει σου λέει ότι θέλει
να δώσει το ένα του νεφρό για να τη σώσει. Μετά το πέρας των απαραίτητων
εξετάσεων κρίνεται ως συμβατός δότης
και σου επισημαίνει ότι δε θέλει να μάθει τίποτα η Δανάη για την προέλευση του
νεφρού πριν γίνει το χειρουργείο, καθώς φοβάται ότι θα τον αποτρέψει.
Επισκέπτεσαι τη Δανάη (που δεν γνωρίζει ακόμα την πρόθεση
του αγοριού της) για να ελέγξεις την κατάστασή της.
Πάνω στη συζήτηση σου εξομολογείται ότι εδώ και μήνες δε
θέλει να είναι πια μαζί με τον Παύλο και ότι σκοπεύει να χωρίσει μαζί του αν
βγει ζωντανή από την περιπέτεια της υγείας της. Ο χρόνος πιέζει.
Παίρνω το ρίσκο κι
ενημερώνω τον Παύλο για την κατάσταση
Δε λέω τίποτα στον Παύλο και η μεταμόσχευση γίνεται κανονικά
Εξαίρετη επιλογή από τις ωραιότερες ιστορίες των λαών της Ασίας, ιστορίες συναρπαστικές με χιούμορ, ερωτισμό, πολλή σοφία, πολλή ανθρωπιά.
ΤΟΥΡΚΙΑ
0 Σουλτάνος κι οι Ρωμιοί
Στην ξακουστή την Ισταμπούλ, δυο ήταν οι πιο σπουδαίοι
έμποροι, κι οι δυο Ρωμιοί: Ο Γεράσιμος ο Κεφαλονίτης κι ο Νικολός ο Χιώτης. Πολλά λεφτά
ο Γεράσιμος, αλλά και πολύ μίσος για τον Νικολό! Πολλά λεφτά ο Νικολός, αλλά και πολύ μίσος για τον Γεράσιμο! Έτσι
είναι οι Ρωμιοί, αυτό είναι το χούι τους. Να τρώγονται σαν τα σκυλιά, και μόνοι τους να γκρεμίζουνε ό,τι ωραίο φτιάνουν!
Μια μέρα, ο μονάκριβος γιος του Σουλτάνου και διάδοχος του
πήγε στα βράχια να ψαρέψει, μα γλίστρησε κι έπεσε στο νερό, κι όπως δεν ήξερε να
κολυμπάει, σίγουρα (θα πνιγότανε αν δεν πέρναγε από κει ο έμπορος Γεράσιμος,
που έπεσε αμέσως στο νερό για να τον σώσει. 0 Μεγάλος Σουλτάνος συγκινήθηκε
και ταραγμένος, ανάστατος, γιατί λάτρευε το μοναχογιό του, γύρισε στον Ρωμιό
και μπροστά σ' όλους που ήταν μαζεμένοι εκεί, χωρίς να το πολυσκεφτεί, ο αγαθός
Σουλτάνος τού είπε:
- Ρωμιέ δεν είμαι αχάριστος. Έσωσες το παιδί μου, ό,τι
αγαπώ περισσότερο στον κόσμο! Μα τον Αλλάχ, ορκίζομαι, για τη χαρά που
μού'δωσες, έλα αύριο εδώ. Κι εγώ, έχεις το λόγο μου, και μάρτυρες όσοι μας ακούνε, ό,τι
κι αν μου ζητήσεις θα στο δώσω!
Μα το
βράδυ σαν έπεσε να κοιμηθεί ο Σουλτάνος, δεν μπόρεσε να κλείσει μάτι.
Στριφογυρνούσε στο κρεβάτι λες και τον ζώσανε τα φίδια! Αυτό που έταξε στην
ταραχή του, τώρα σαράκι μέσα του, τον έτρωγε. Ήταν λάθος του να ορκιστεί, σ'
όλους μπροστά, πως θα δώσει στο Ρωμιό ό,τι κι αν ζητήσει. Οι Ρωμιοί είναι
πονηροί, αχόρταγοι, επικίνδυνοι και δίχως μέτρο, κι ένας θεός μονάχα ξέρει τι
θα ζητούσε τώρα ο αχόρταγος Ρωμιός. Δεν βάσταξε. Πριν ξημερώσει, φώναξε το
Βεζύρη και του τά'πε όλα, όπως γίνανε!
-Σώσε με, Βεζύρη μου, γιατί μπλέχτηκα άσκημα, βρες μου μια λύση! Είσαι
σαΐνι εσύ. Κάνε κάτι για να σωθώ!
Ο Βεζύρης
σκεφτικός, τον ρώτησε:
-Ό,τι έταξες, το έταξες στο Ρωμιό, το Γεράσιμο, τον πλούσιο έμπορα;
-Ναι, σ' αυτόν Βεζύρη μου.
-Ηρέμησε, Σουλτάνε μου, όλα θα πάνε μια χαρά αν μ' ακούσεις και κάνεις
αυτά που θα σου πω. Για κάθε πρόβλημα υπάρχει λύση. Αρκεί, Σουλτάνε μου, να
βρεις το αδύνατο σημείο αυτουνού που έχεις απέναντι σου. Και δεν υπάρχει
άνθρωπος χωρίς αδυναμία. Ησύχασε και άκουσε με...
Αφού τα
είπαν ώρες κι έφεξε η μέρα πια, ο αγαθός Σουλτάνος τράβηξε στην αγορά και
ήρεμος προχώρησε μέσα στο πλήθος που είχε μαζευτεί για ν' ακούσει τι θα ζητήσει
ο Ρωμιός, κι αν αυτό θα του το δώσει, όπως ορκίστηκε στον Αλλάχ, ο Μεγάλος
Σουλτάνος. Ο Γεράσιμος ο έμπορας πλησίασε τον Σουλτάνο, υποκλίθηκε και του
είπε:
-Έταξες ότι θα μου δώσεις ό,τι κι αν σου ζητήσω, γιατί έσωσα το μοναχογιό
σου και διάδοχο του θρόνου
σου. Κι
ορκίστηκες στο μεγάλο Αλλάχ γι' αυτό! Σωστά τα λέω, πολυχρονεμένε μου Σουλτάνε;
-Σουλτάνε μου, θά'θελα ... άρχισε ο Ρωμιός. Μα ο Σουλτάνος τον σταμάτησε.
- Στάσου Ρωμιέ, πριν πεις τι θέλεις, σου
κάνω γνωστό, ,τι ζητήσεις θα στο δώσω, όμως αποφάσισα, στο Ρωμιό
τον έμπορο το Νικολό το
Χιώτη θα δώσω τα διπλά!
Όλοι τά'χασαν. Ο Γεράσιμος
κοίταξε γύρω ανήσυχα, ανάσανε βαριά, ίδρωσε, κοκκίνισε και ρώτησε βραχνά:
-Θα δώσεις είπες, στο Νικολό το Χιώτη, τα διπλά; 0 Μεγάλος Σουλτάνος
κούνησε το κεφάλι... -Τα διπλά!
Έγινε μια
βαριά σιωπή. Όλοι κάρφωσαν τα μάτια τους στα χείλη του έμπορα ν' ακούσουν τι θα
πει. Όλοι περίμεναν με αγωνία. Τελικά ο έμπορας έσπασε τη σιωπή, λέγοντας κάτι
που έκανε όλους να παγώσουν.
-Θέλω να μου βγάλεις το ένα μάτι!
0 Μεγάλος
Σουλτάνος τά'χασε κι αυτός, που δεν περίμενε ποτέ κάτι τέτοιο, και γύρισε στο
Βεζύρη σαν να ζητούσε τη βοήθεια του. Ο Βεζύρης, ήρεμος, έσκυψε στο αυτί του,
και κάτι του ψιθύριζε, που κανείς άλλος δεν άκουγε από τους γύρω. Τότε ήρεμα ο
Μεγάλος Σουλτάνος γύρισε στο Ρωμιό και του είπε:
-Έμπορα
χάλασες τη συμφωνία. Η συμφωνία ήταν να σου δώσω ό,τι μου ζητήσεις, μα εσύ δεν
ζήτησες, αλλά δίνεις το ένα σου μάτι. Η συμφωνία μας δεν ήτανε να δώσεις, αλλά
να πάρεις. Εγώ ορκίστηκα να δώσω, όχι να πάρω. Η συμφωνία χάλασε και χάλασε
εξαιτίας σου!
Και
μεγαλόπρεπα, αργά, ο αγαθός Σουλτάνος τού γύρισε την πλάτη κι έφυγε. Τον
ακολούθησε κι ο Βεζύρης γελώντας πονηρά...
Όλοι όσοι
ήταν εκεί, σκέφτηκαν: καλός, επιβλητικός ο Σουλτάνος, μα πολύ άπονη ρευτος,
πολύ αγνός, παιδάκι μου, ίδιος αρνάκι άσπρο και παχύ! Όμως, παμπόνηρος σαν
αλεπού, τον έσωσε ο Βεζύρης. Σαΐνι του Σατανά, ο Βεζύρης!
Και τότε
πολλοί σκέφτηκαν ότι ίσως νά'ναι αλήθεια αυτό που πολλοί από καιρό
σιγοψιθύριζαν: ότι τάχα ο Βεζύρης δεν είναι Τούρκος, μα Ρωμιός που τούρκεψε! Μα
μην τα σκαλίζεις. Άστα! Με τους Ρωμιούς δεν βρίσκεις άκρη.
Έμπαινα στη τάξη για μάθημα ΠΑΝΤΑ χαρούμενος και ευδιάθετος να κάνω μάθημα, να προσφέρω μια ώρα όασης που τόσο την χρειαζόσασταν.
Και πως να μη μπεις στην τάξη με καλή διάθεση, όταν απέναντί σου βρίσκονται τέτοια εξαιρετικά παιδιά. Νιώθω τυχερός που είχα τέτοιους-ες μαθητές-τριες. Και ευχαριστώ το Θεό που ασκώ το επάγγελμα που αγαπώ.
Η Μάδοβα, ώρες τώρα, έστεκε ακίνητη. Το πρόσωπο της
έμοιαζε πέτρινο. Δεν έκλαιγε, γιατί δεν είχε άλλα δάκρυα. Το μυαλό της δεν
δούλευε πια. Ήταν ασάλευτο όπως και το πρόσωπο της. Όμοια ασάλευτο ήταν και το
παιδί της, μπρος στα πόδια της, στην απλωμένη ψάθα.
Τό'χε χτυπήσει ο θάνατος,
σκληρά, απάνθρωπα, κι αυτό που όλη μέρα δεν έλεγε να ησυχάσει, τώρα ήταν ήσυχο
σαν τ' ακίνητο χώμα.
Λίγο καιρό πριν, ο θάνατος είχε ξαναρθεί. Τότε χτύπησε
τον άντρα της, το Βασάνα. Ο θάνατος γλίστρησε μέσα από το δόντι του πύθωνα στο
σώμα του άντρα της, και το νευρώδικο κορμί του πρήστηκε, κι ο πυρετός το
φλόγιζε, ώσπου, ένα πρωινό, όλα ηρέμησαν. Ο Βασάνα δεν πονούσε πια, μόνο που ο
πόνος έφυγε απ' αυτόν και φώλιασε στην ψυχή της Μάδοβα. Μια γυναίκα μόνη, χωρίς
κανέναν. Με εχθρούς όλους τους άντρες, και την κακογλωσσιά των γυναικών
έτοιμη. Και μ' ένα παιδί τόσο δα. Το νέο μικρό πλάσμα έπρεπε να ζήσει. Κι η ζωή
του ήταν το μόνο χαμόγελο στην πικραμένη της ζωή. Βλέποντας το ρόδινο μουτράκι
του ξεκουραζόταν. Ακούγοντας το γέλιο του, μια αχτίδα ευτυχίας γλιστρούσε στην
καρδιά της. Και μη έχοντας κανέναν στον κόσμο, έγινε κόσμος ολόκληρος το παιδί
της.
Τώρα ήταν ξαπλωμένο μπρος στα
πόδια της, κοντά της αλλά και πόσο μακριά. Το μυαλό της δεν μπορούσε να χωρέσει την
ακινησία του. Η καρδιά της δεν μπορούσε να παραδεχτεί πως όλα τελείωσαν.
Στεκόταν ακίνητη. Τα ολάνοιχτα μάτια της λες και κοίταζαν το χάος που
ανοίγει ο θάνατος. Από μακριά, μια βοή κόσμου έφτανε, που η Μάδοβα ούτε την
άκουγε. Η βοή συνεχιζόταν.
Κανείς δεν σκέφτεται τον θάνατο ως την ημέρα που θα
τον συναντήσει. Οι άνθρωποι ξεχνάνε το θάνατο, χωρίς αυτός να τους ξεχνάει
ποτέ.
Η βοή όλο και δυνάμωνε. Ξαφνικά, η Μάδοβα τινάχτηκε.
Μέσ' στο ναρκωμένο από την αγωνία και τον πόνο μυαλό της, μια ελπίδα έδωσε
ξαφνικά ζωή. Ναι, ήσαν οι φωνές γι' αυτόν. Το Μπενάρες γιόρταζε για τον ερχομό
του. Και στο νου της ξανάρθανε τα λόγια που άκουσε γι' αυτόν: «Ήταν
βασιλόπουλο, κι άφησε το θρόνο. Κάτω από το θείο δένδρο, του ήρθε η θεία
φώτιση. Όπου κι αν πέρναγε, μαζί του έρχονταν η ευτυχία κι η αλήθεια. Όταν
μιλούσε, οι πόνοι έπαυαν. Οι άρρωστοι, βλέποντας τον, γίνονταν καλά».
Η Μάδοβα πετάχτηκε απάνω. Ναι, θα τρέξω σ' αυτόν, σκέφτηκε: «Μεγάλε
Σιδάρτα Γκοτάμα Βούδα», θα του πω, «δες το παιδί μου, είναι νεκρό. Είναι ό,τι
έχω στον κόσμο, αυτό το πλάσμα». Θα με νοιώσει. Αυτός που πόνεσε τόσο για τους
ανθρώπους, θα πονέσει και για μένα. Αυτός όλα τα μπορεί.
Με το νεκρό παιδί στην αγκαλιά της, η Μάδοβα κατηφόριζε στην πλατεία
του Μπενάρες, όπου ο μεγάλος Σιδάρτα Γκοτάμα Βούδας δίδασκε στους ανθρώπους
την άγια αλήθεια. «Θα με λυπηθεί», ψιθύριζε η Μάδοβα, σφίγγοντας το νεκρό παιδί
της. Η πλατεία ήταν γεμάτη από το πλήθος, που άκουγε διψασμένο τα θεία λόγια
του μεγάλου Βούδα. Η φωνή του, απαλή και ήρεμη, γλιστρούσε στις καρδιές του
πλήθους και του έφερνε την πολυπόθητη γαλήνη. Τι γλυκεία φωνή!
-Όλα πάνω στη γη είναι πόνος. Οι αισθήσεις μάς φέρνουν όλο νέες αιτίες
πόνου. Μόνο άμα νοιώσουμε πόσο απέραντος είναι ο πόνος, τότε θα γιατρευτούμε.
Η Μάδοβα πήρε κουράγιο από τη γλυκεία και ήρεμη φωνή
του. Σπρώχνοντας το πλήθος, έφτασε μπρος στο μεγάλο Βούδα. Η απελπισία τής
έδινε κουράγιο. Σήκωσε το μικρό παιδί μπρος στο Σιδάρτα Γκοτάμα Βούδα. Τα μάτια
της έσταζαν δάκρυα.
-Δάσκαλε, είναι το μόνο που έχω. Τίποτ' άλλο. Τίποτα.
Κι ο θάνατος μου το πήρε. Ο θάνατος με κυνηγάει. Ο θάνατος με μισεί.
0 Μέγας Βούδας, έριξε το ήρεμο βλέμμα του στο πρόσωπο της και,
νιώθοντας όλο τον πόνο της, τη ρώτησε: ! - Και τι ζητάς από μένα;
-Το παιδί μου! φώναξε απελπισμένα. Ο Χάρος με μισεί.
Διώξε τον.
Τότε, ενώ τα πλήθη κρατούσαν και την ανάσα τους, ο Μέγας Βούδας της
είπε:
-Στο Μπενάρες, όλες οι αυλές έχουν μουσταρδιές. Φέρε
μου σπόρους μουστάρδας από ένα σπίτι που να μην τ' άγγιξε ο θάνατος, κι εγώ θα
ζωντανέψω το παιδί σου.
Το πρόσωπο της Μάδοβα άστραψε.
-Θα σου φέρω, δάσκαλε. Θα σου φέρω.
Κι έφυγε τρέχοντας. Στο πρώτο σπίτι που είδε, έτρεξε.
-Κυρά του σπιτιού, φώναξε, στο σπίτι αυτό πέρασε ο
θάνατος;
Το πρόσωπο της νοικοκυράς
σκοτείνιασε.
-Πέρασε πέρυσι και πήρε την κόρη μου.
Η Μάδοβα, βλέποντας τα δακρυσμένα μάτια της, έφυγε
ψιθυρίζοντας:
Σου ζητώ συγνώμη. Χτύπησε άλλη πόρτα.
- Κυρά μου,
πέρασε απ' αυτό το σπίτι ο θάνατος; Πριν έξι μήνες πήρε τον άντρα μου.
Η Μάδοβα έφυγε.
-Κυρά, ρώτησε παρακάτω, ήρθε στο σπίτι σας ο θάνατος;
-Μόνο μια φορά; Τρία παιδιά μού πήρε.
Η Μάδοβα, σφίγγοντας το νεκρό παιδί της, προχώρησε.
Άνοιξε μια άλλη πόρτα.
-Κυρά, ήρθε καθόλου ο θάνατος από το σπίτι σας; -Ήρθε,
και πολλές φορές. Δεν είναι πολύς καιρός που
πήρε τη μάνα μου.
Όλη τη μέρα η Μάδοβα χτυπούσε
πόρτες και ρωτούσε. Μα η απάντηση ήταν η ίδια. Ο θάνατος είχε περάσει από
παντού. Είχε μπει σ' αρχοντικά, μεγαλόπρεπα παλάτια, και σε ταπεινές, ασήμαντες
καλύβες. Είχε αρπάξει άρχοντες και φτωχούς, δυνατούς κι αδύνατους. Είχε
νυχτώσει κι η Μάδοβα σερνόταν, ρωτώντας διαρκώς. Μα στο Μπε-νάρες δεν υπήρχε
σπίτι που να μην είχε μπει ο θάνατος.
Χτύπησε και την τελευταία
πόρτα.
-Κυρά του σπιτιού, ψιθύρισε, εδώ, ήρθε ο θάνατος; Η
κυρά την κοίταξε άγρια.
-Ήρθε και ξανάρθε. Και πάλι ξανάρθε. Μα γιατί ρωτάς;
-Γιατί πρέπει να βρω ένα σπίτι που να μην μπήκε ο
θάνατος.
Η νοικοκυρά την κοίταξε
σκληρά.
-Εδώ, όλα μου τα πήρε. Μα ποιος σε κορόιδεψε; Υπάρχει
σπίτι που να μην πέρασε ο θάνατος; Όλα τα σπίτια έχουν να κλαίνε γι' αυτόν. Σε
κορόιδεψαν. Δεν υπάρχει σπίτι στο Μπενάρες που να μην μπήκε ο θάνατος.
-Τότε θα πάω σ' άλλη πόλη, είπε η Μάδοβα.
-Δεν υπάρχει πουθενά σπίτι που να μην πέρασε ο θάνατος, σ' όλη τη γη,
είπε η νοικοκυρά κι έκλεισε την πόρτα.
Και τότε η Μάδοβα κατάλαβε πως είχε δίκιο. Δεν υπήρχε
πουθενά τέτοιο σπίτι που γύρευε. Ο δάσκαλος την κορόιδεψε. Απελπισμένη κάθισε
σ' ένα βράχο. Η πόλη κάτω απλωνόταν ήσυχη. Όμως, δεν ήταν. Τώρα η Μάδοβα
τό'ξερε. Κάθε σπίτι έκλεινε το θάνατο και τη δυστυχία. Όλα τα σπίτια ήταν
δυστυχισμένα σαν το δικό της. Όλα! Και αρχοντικά και πλούσια και φτωχά κι ασήμαντα.
Όλη η πολιτεία είχε πονεμένου'ς ανθρώπους, μόνο που η Μάδοβα πριν δεν τό'ξερε,
ενώ τώρα τό'μαθε, χτυπώντας από πόρτα σε πόρτα.
Άμα το σκέφτηκε αυτό, σα να μαλάκωσε ο πόνος της. Δεν
ήταν μόνη. Όλοι αυτοί, αδιάφορο αν δεν τό'ξεραν, όλοι υπέφεραν. Πίσω από κάθε
πόρτα κρυβόταν η δυστυχία, μόνο που ο ένας δεν βλέπει του άλλου τη δυστυχία.
Ένοιωσε πιο ήρεμη, και τότε θυμήθηκε τα λόγια του
Μεγάλου Σιδάρτα Γκοτάμα Βούδα.
«Μόνο άμα
νοιώσουμε πόσο απέραντος είναι ο πόνος θα γιατρευτούμε».
Ναι, είχε δίκιο. Κι η Μάδοβα έσκυψε πάνω στο νεκρό
παιδί της και πονεμένα του ψιθύρισε:
«Παιδί μου,
εγώ νόμισα πως ο θάνατος χτύπησε μόνο το δικό μου σπίτι, μα αυτός χτύπησε όλα
τα σπίτια. Όλα!».
Η μεταξύ των συζύγων αγάπη είναι το θεμέλιο των ενδοοικογενειακών σχέσεων και το καλύτερο, έμπρακτο παράδειγμα για τα παιδιά.
Η γέννηση των παιδιών (οφείλει να) είναι καρπός της συζυγικής αγάπης, κι όχι κάτι άλλο, π.χ. απεγνωσμένη προσπάθεια να αποκτήσει νόημα στη ζωή του ένας άνθρωπος, που δε βρίσκει νόημα στον ίδιο του τον συζυγικό δεσμό και στο πρόσωπο του συντρόφου του.
Σ' αυτή την περίπτωση δημιουργούνται προβληματικές εξαρτήσεις του γονιού από το παιδί, και αντίστροφα, που εμποδίζουν την ανάπτυξη της προσωπικότητας.
Ο κοινωνικός ψυχολόγος Έριχ Φρομ (1900-1980) επισημαίνει ότι στη ζωή του ανθρώπου πρέπει να πραγματοποιηθούν διαδοχικά τρεις έξοδοι: από τη μήτρα της μητέρας του, από το στήθος της και από την αγκαλιά της1. Η τρίτη έξοδος σημαίνει τη συγκρότηση του παιδιού σε ξεχωριστή προσωπικότητα που δεν θα είναι εξάρτημα της γονεϊκής ύπαρξης.
Η έξοδος αυτή, μολονότι είναι εξαιρετικά σημαντική για την ψυχική υγεία, δεν επιτυγχάνεται πάντα και απ' όλους. Συχνά δυσχεραίνεται από το γεγονός ότι η εξάρτηση από τον γονιό φέρει το ευγενέστερο προσωπείο: το προσωπείο της αγάπης.
Σε τέτοια περίπτωση όμως πρόκειται για μια "αγάπη" κτητική. Ο άλλος δεν αντιμετωπίζεται ως μια ξεχωριστή ύπαρξη, αλλά σαν ιδιοκτησία. Κι έτσι, αντί να είναι στόχος της διαπαιδαγώγησης η διαμόρφωση του νέου ανθρώπου σε ελεύθερη και αληθινή προσωπικότητα είναι η διατήρηση αυτής της εξάρτησης.
(Όλοι οι άνθρωποι από τη φύση τους επιθυμούν να γνωρίζουν). (Μετά τα φυσικά Α' 980α) έχει επικυρωθεί από την πανανθρώπινη πείρα. 
